Procedure voor een crisismaatregel

U vindt hier informatie over de crisismaatregel op grond van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg, die naar verwachting vanaf 1 januari 2020 gaat gelden in de geestelijke gezondheidszorg. Tot die datum geldt de Wet Bopz.

Iedereen kan bij de gemeente melden dat voor een persoon verplichte zorg nodig lijkt te zijn. Meestal gaat het om familie, buren, zorgverleners of de politie. Wat gebeurt er na die melding?

Medische verklaring

De burgemeester vraagt een psychiater om een medische verklaring op te stellen. De psychiater kan hiervoor bij de officier van justitie relevante politie- justitiële of strafvorderlijke gegevens opvragen. Deze gegevens moeten relevant zijn voor de beoordeling van het onmiddellijk dreigend ernstig nadeel. 

De medische verklaring moet alle informatie bevatten die de burgemeester nodig heeft om de crisismaatregel af te kunnen geven.

Relevante gegevens

Het dossier van de burgemeester bestaat uit de medische verklaring van de psychiater en eventuele eerdere machtigingen voor verplichte zorg. De psychiater kan de officier van justitie vragen om relevante politie- en strafvorderlijke en justitiële gegevens voor de beoordeling van het ernstig nadeel.

De burgemeester hoort de patiënt zo mogelijk en vraagt hem daarbij naar zijn eigen voorkeuren. Een eventuele crisiskaart van de patiënt wordt ook bekeken.

Beslissing over de crisismaatregel

Besluit de burgemeester een crisismaatregel af te geven? Dan zal hij:

  • Aangeven welke vormen van verplichte zorg mogen worden toegepast.
  • De persoonsgegevens van de patiënt aan de patiëntenvertrouwenspersoon geven (als de patiënt dat wil).
  • Een advocaat toevoegen (tenzij de patiënt dat niet wil).
  • Een kopie van de crisismaatregel en de medische verklaring sturen naar de patiënt, zijn advocaat, de geneesheer-directeur, de inspectie, de officier van justitie, en de eventuele vertegenwoordiger of gezinsvoogdijwerker van de patiënt.
  • De patiënt laten weten dat hij in beroep kan gaan tegen de crisismaatregel.

Toepassing van verplichte zorg

Na afgifte moet de crisismaatregel binnen 24 uur uitgevoerd worden. De burgemeester kan hiervoor de hulp inroepen van ervaren zorgverleners, bijvoorbeeld ambulancepersoneel dat de betrokkene vervoert naar een locatie waar de zorg kan worden verleend. Ook kan hij assistentie van de politie vragen. Dat laatste kan de burgemeester ook mandateren aan de hulpofficier van justitie.

  • De politie en de zorgverleners kunnen elke plaats betreden waar de betrokkene zich bevindt.
  • Wanneer binnentreden in een woning noodzakelijk is, kan de politie dat tegen de wil van betrokkene doen.
  • De hulpverleners en de politie kunnen gevaarlijke voorwerpen van de betrokkene afnemen. Deze voorwerpen moeten worden bewaard tenzij dat in strijd is met de wet, zoals bij wapens en drugs.
  • De hulpverleners en politie mogen onderzoeken of de betrokkene gevaarlijke voorwerpen in of onder zijn kleding heeft. Onderzoek ín het lichaam (visiteren) is niet toegestaan.

Bovenstaande stappen zijn ingrijpend en geen standaard werkwijze. De wet geeft de mogelijkheid maar benadrukt dat vrijwillige zorg het uitgangspunt is. Als dat niet kan, moet altijd gekozen worden voor de minst ingrijpende verplichte zorgmaatregel.

De zorgaanbieder is verplicht de betrokkene op te nemen of de verplichte zorg uit te voeren. Daarvoor moet de burgemeester hem wel de crisismaatregel schriftelijk hebben toegestuurd.

Duur van de crisismaatregel

De crisismaatregel duurt maximaal drie dagen, maar kan verlengd worden.