Zelfbindingsverklaring in de Wvggz

U vindt hier informatie over de zelfbindingsverklaring op grond van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg, die naar verwachting vanaf 1 januari 2020 gaat gelden in de geestelijke gezondheidszorg. Tot die datum geldt de Wet Bopz.

In een zelfbindingsverklaring schrijft de patiënt aan welke vormen van verplichte zorg hij zichzelf bindt als het niet goed met hem gaat en hij noodzakelijke zorg weigert.

Voor wie is een zelfbindingsverklaring geschikt?

De zelfbindingsverklaring is vooral geschikt voor mensen met een wisselend ziektebeeld die al eerder (verplichte) zorg kregen vanwege een psychische stoornis. De patiënt kan er zo voor zorgen dat de voor hem minst erge verplichte zorg wordt toegepast in situaties die te voorzien zijn op grond van eerdere ervaringen.

Voorwaarden

Voor het opstellen van een zelfbindingsverklaring gelden deze voorwaarden:

  • De betrokkene is 16 jaar of ouder.
  • De betrokkene is ter zake wilsbekwaam, hij moet dus begrijpen wat de zelfbindingsverklaring inhoudt en de gevolgen ervan overzien.
  • Een onafhankelijk arts of een deskundige heeft de wilsbekwaamheid vastgesteld.
  • De betrokkene stelt de verklaring samen met de zorgverantwoordelijke op.

Wie kan helpen?

De zorgverantwoordelijke vertelt de betrokkene dat een familielid, een naaste of de patiëntenvertrouwenspersoon mag helpen bij het opstellen van de zelfbindingsverklaring.

Wat staat er in een zelfbindingsverklaring?

Ook de inhoud van deze zelfbindingsverklaring ligt grotendeels in de wet vast. De zelfbindingsverklaring beschrijft:

  • Onder welke omstandigheden verplichte zorg moet worden verleend om ernstig nadeel te voorkomen.
  • Welke vormen van zorg en verplichte zorg dan mogen worden verleend.
  • Hoe lang de verplichte zorg onder die omstandigheden mag duren.
  • Onder welke omstandigheden de verplichte zorg moet worden beëindigd.
  • Met welke familieleden en naasten, die belangrijk zijn voor de continuïteit van zorg, contact moet worden opgenomen.
  • Hoe lang de zelfbindingsverklaring geldig is. Daarvoor is geen minimum of maximum vastgesteld. Dit kan de betrokkene samen met zijn zorgverantwoordelijke afspreken.

Onderdeel van de zorgmachtiging

Een zelfbindingsverklaring op zich is onvoldoende om verplichte zorg te geven. Ook bij een zelfbindingsverklaring moet altijd nog een zorgmachtiging worden aangevraagd voordat de zorgverantwoordelijke verplichte zorg kan toepassen. De zelfbindingsverklaring wordt dan onderdeel van de zorgmachtiging. Verplichte zorg kan dus niet zonder een zorgmachtiging worden gegeven.