Informatiepunt dwang in de zorg

 Rijksoverheid logo
 
 

Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz)

De Wet Bopz beschermt de rechten van cliënten die te maken krijgen met dwang in de zorg.

In de Wet Bopz staat wat de rechten zijn van patiënten tijdens een onvrijwillige opname in een psychiatrische instelling. De minister van VWS is primair verantwoordelijk voor de Wet Bopz en het beleid rondom de wet.

Voor wie geldt de Wet Bopz?

De Wet Bopz geldt voor:

  • gedwongen opnamen en behandelingen in de psychiatrie
  • de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking
  • de psychogeriatrie (ouderenzorg voor mensen met dementie)

Gevaar afwenden

Een belangrijk uitgangspunt bij gedwongen opnamen is 'het afwenden van gevaar' voor de personen zelf, anderen of hun omgeving. Alleen als dat gevaar niet op een andere manier is af te wenden dan door een opname, kan die persoon zonder zijn eigen toestemming worden opgenomen.

Voor mensen met een verstandelijke beperking of psychogeriatrische aandoening geldt een specifiek gevaarscriterium, namelijk of de cliënt zichzelf buiten de inrichting kan handhaven of niet.

Procedures in de Wet Bopz

Een opname in het kader van de Bopz kan via verschillende procedures. U vindt een uitgebreide uitleg hierover in het onderdeel Bopz-procedures van de site.  

Behandelplan of zorgplan

Als mensen gedwongen zijn opgenomen in een instelling, stelt de wet een behandelplan verplicht. In de gehandicapten- en ouderenzorg heet dit een zorgplan of een ondersteuningsplan.
De betrokkene moet zelf instemmen met het behandel- of zorgplan. Kan hij dat niet, dan kan de partner, ouder of wettelijke vertegenwoordiger namens hem instemmen.

Dwangbehandeling in de Wet Bopz

Ook in een instelling kan sprake zijn van gevaarlijke situaties, zoals mensen die zichzelf verwonden, agressief zijn tegen anderen of ernstige vernielingen aanrichten. Om dergelijke situaties te verminderen of af te wenden, kan een instelling bepaalde middelen of maatregelen, of dwangbehandeling toepassen. Daarvoor zijn strikte voorwaarden in de wet opgenomen.

Klachtrecht in de Wet Bopz

Tegen het wilsonbekwaam verklaren, toepassen van dwangbehandeling of van middelen of maatregelen of het niet uitvoeren van een behandelplan, kan iemand die gedwongen is opgenomen een klacht indienen bij het bestuur van de instelling. Als de patiënt dat zelf niet kan, dan kan een naaste, de wettelijk vertegenwoordiger of een medebewoner dat doen. 

Naast dit speciale klachtrecht op grond van de Wet Bopz, geldt voor iedereen ook de Klachtwet cliënten zorgsector. 

Inspectie voor de volksgezondheid

De Externe link die mogelijk in een nieuwe tab of scherm opentinspectie voor de gezondheidszorg handhaaft de kwaliteit van zorg, onder meer door controles op de toepassing van dwang. 

Bopz-aanmerking

Dwang op grond van de Bopz is alleen mogelijk in instellingen die daarvoor zijn aangewezen door het ministerie van VWS. Die instellingen hebben een Bopz-aanmerking

 

wet

Niet gevonden wat u zocht? Ga naar het contactformulier of bel 0900-1121314 (10 eurocent per minuut), en we helpen u graag verder. We zijn maandag t/m vrijdag van 10.00 tot 16.00 uur bereikbaar.

Gerelateerde inhoud
Map Onvrijwillige opname
Document acties

* PDF documenten kunt u lezen met een Externe link die mogelijk in een nieuwe tab of scherm opentPDF reader

* Microsoft Word documenten kunt u openen met Externe link die mogelijk in een nieuwe tab of scherm opentMicrosoft Office

Laatste wijziging: 23-10-2014
Sections