Verantwoord medicatiebeheer

Cliënten in een zorginstelling krijgen vaak medicatie op voorschrift van een arts. Zorgverleners mogen het beheer van de medicatie alleen overnemen als dat in het zorgplan is vermeld.

Vrij verkrijgbare medicijnen

Iedereen kan vrij verkrijgbare geneesmiddelen gebruiken zonder dat een arts ze voorschrijft. Toch wordt aangeraden om eerst met een arts te overleggen. Ook vrij verkrijgbare geneesmiddelen hebben bijwerkingen en kunnen de werking van andere geneesmiddelen beïnvloeden.

Medicijnen op recept

Medicijnen op recept moeten altijd voorgeschreven zijn door een arts. Anderen, zoals begeleiders, verzorgers en familieleden, mogen deze geneesmiddelen nooit op eigen initiatief geven. Een uitzondering zijn bijzondere situaties waarbij een protocol beschikbaar is (bijvoorbeeld in een ambulance). Ook dan moet hier zo snel mogelijk een arts bij betrokken worden.

Wie beheert de medicijnen?

Het is niet vanzelfsprekend dat zorgverleners het medicijnbeheer overnemen van cliënten. Het is belangrijk dat hier eerst goede afspraken over gemaakt worden., die in het zorgplan of behandelplan staan.

Wilsbekwame cliënt

Cliënten die wilsbekwaam zijn op het gebied van medicatie, zijn zelf verantwoordelijk voor het beheer van de medicijnen. Zij kunnen zorgverleners vragen om daarbij te helpen of om de verantwoordelijkheid helemaal over te nemen.

Als familieleden willen dat zorgverleners de medicijnen beheren, moet de cliënt eerst zelf toestemming geven.

Wilsonbekwame cliënt

Als een cliënt wilsonbekwaam is voor medicijngebruik, moet in het zorgplan staan wie de medicatie beheert.

De wetgever gaat ervan uit dat iedereen wilsbekwaam is tenzij het tegendeel is vastgesteld. Begeleiders, directbetrokkenen of verpleegkundigen mogen daarom formeel niet zomaar het beheer van de medicijnen overnemen.

Dit geldt ook voor mensen met een ernstige verstandelijke beperking, bij wie heel duidelijk is dat zij niet zelf voor de medicijnen kunnen zorgen. Toch moeten ook dan de afspraken erover in het zorgplan staan.

Van medicatie veranderen

De arts van de cliënt beslist welke medicijnen hij voorgeschreven krijgt. Als iemand andere medicatie wil, moet daarover overleggen met de behandelend arts.

Vaak is het wel mogelijk om andere medicatie te vinden, waar de cliënt minder last van heeft. Soms is een aanpassing van de dosering ook al voldoende.