Rechtspositie van de cliënt

  • Hoe is de rechtspositie van de cliënt geregeld?
    De rechtspositie van de cliënt wordt versterkt in de Wzd. Dit krijgt op drie manieren vorm:
    • De zorgorganisatie krijgt de plicht om de kantonrechter te vragen voor iedere cliënt zonder vertegenwoordiger een mentor te benoemen.
    • Cliënten en hun vertegenwoordigers kunnen een beroep doen op een onafhankelijke cliëntenvertrouwenspersoon.
    • Iedere zorgorganisatie moet zich aansluiten bij een externe klachtencommissie. Zo’n externe klachtencommissie moet worden ingesteld door representatieve organisaties van zorgaanbieders en representatieve organisaties van cliënten. De externe klachtencommissie behandelt alleen klachten over in de Wzd met name genoemde beslissingen.
  • Wat regelt de Wzd over het niet honoreren van wensen van cliënten?
    De Bopz regelt alleen de toepassing van dwang, dat wil zeggen: de cliënt iets laten ondergaan ondanks dat hij zich daartegen verzet. De Wzd doet dat ook, maar voegt iets toe. Iets nalaten wat de cliënt wil, kan voor de cliënt net zo nadelig zijn als iets doen wat de  cliënt niet wil. Het beperken van de vrijheid van de cliënt om het eigen leven in te richten wordt daarom als onvrijwillige zorg bestempeld. Hierdoor wordt het stappenplan van toepassing en zal dus periodiek en met inzet van verschillende deskundigen beoordeeld moet worden of toch aan de wens van de cliënt tegemoet gekomen kan worden.
  • Wat houdt cliëntenvertrouwenswerk  in?
    De cliëntenvertrouwenspersoon heeft tot taak om cliënten of hun vertegenwoordigers desgevraagd advies en bijstand te verlenen in aangelegenheden die samenhangen met het verlenen van onvrijwillige zorg, met opname en verblijf in een accommodatie of met het doorlopen van een klachtenprocedure. Het cliëntenvertrouwenswerk wordt op regionaal niveau georganiseerd, waarbij de zorgkantoren de taak krijgen om aanbieders van vertrouwenswerk te contracteren. Cliënten en vertegenwoordigers kunnen een keuze maken uit de aanbieders van vertrouwenswerk die in hun regio gecontracteerd zijn.
  • Wat houdt de klachtenregeling van de Wzd in?
    De Wzd geeft een specifieke regeling voor klachten over de onderwerpen die in de Wzd genoemd zijn. Deze klachten kunnen niet behandeld worden volgens de klachtenregeling die op basis van de Wkkgz is opgesteld, maar moeten worden voorgelegd aan een externe klachtencommissie die op grond van de Wzd moet worden ingesteld door representatieve organisaties van zorgaanbieders en van cliënten. De externe klachtencommissie doet een bindende uitspraak over klachten en kan de klager een schadever- goeding toekennen. De klacht kan vervolgens, zowel door de klager als door de zorg- aanbieder en degene op wiens beslissing de klacht betrekking heeft, worden voorgelegd aan de rechtbank. Van uitspraken van de rechtbank over deze klachten kan in cassatie worden gegaan. Dat houdt in dat de Hoge Raad gevraagd wordt een oordeel te geven over de klacht.
  • Op welke klachten is de specifieke klachtenregeling van de Wzd van toepassing?
    De klachtenregeling van de Wzd is onder meer van toepassing op:
    • het besluit om onvrijwillige zorg in het zorgplan op te nemen;
    • besluiten over uitvoering van onvrijwillige zorg op basis van het zorgplan of in onvoorziene situaties;
    • klachten over de beoordeling van de wilsbekwaamheid van een cliënt;
    • klachten over beslissingen van de Wzd-functionaris.