Wat is een zorgmachtiging?

U vindt hier informatie over de zorgmachtiging in de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz), die naar verwachting vanaf 1 januari 2020 gaat gelden voor de geestelijke gezondheidszorg. Tot die datum geldt de Wet Bopz.

Wat is een zorgmachtiging?

Een zorgmachtiging is een machtiging van de rechter waarmee verplichte zorg toegepast kan worden bij iemand met een psychische stoornis die ernstig nadeel tot gevolg heeft. De rechter verleent een zorgmachtiging alleen als vrijwillige zorg niet mogelijk is, terwijl zorg wel noodzakelijk is om het ernstig nadeel weg te nemen.

Verplichte zorg wordt zo mogelijk ambulant toegepast, dus zonder opname in een GGZ-instelling. Maar zo nodig kan ook een opname verplicht worden opgelegd.

De rechter geeft een zorgmachtiging alleen af als de zorg noodzakelijk is om:

  • een crisis of ernstig nadeel af te wenden;
  • onderzoek te doen naar de geestelijke gezondheid van de persoon;
  • de geestelijke gezondheid van de persoon te stabiliseren;
  • de geestelijke gezondheid van de persoon zo te herstellen dat hij (weer) zelfstandig kan leven; of
  • de lichamelijke gezondheid te herstellen of te stabiliseren (dit kan alleen als de persoon zijn lichamelijke gezondheid schaadt door gedrag als gevolg van een psychische stoornis). 

Criteria voor een zorgmachtiging

De criteria voor een zorgmachtiging zijn:

  • Er is sprake van (dreigend) ernstig nadeel
    Door een psychische stoornis veroorzaakt de persoon ernstig nadeel of dreigt dit te veroorzaken voor zichzelf, voor een ander of voor personen of goederen in het algemeen.
     
  • Er is geen alternatief
    Er zijn geen mogelijkheden meer voor vrijwillige zorg.
     
  • De verplichte zorg is proportioneel
    De verplichte zorg moet in verhouding staan tot het beoogde doel ervan. Het verplicht moeten opleggen van zorg wordt afgewogen tegen het ernstig nadeel dat ontstaat zónder verplichte zorg.
     
  • De verplichte zorg is effectief
    Het moet aannemelijk zijn dat de verplichte zorg effectief is, dus het gewenste resultaat zal hebben.

Eigen invloed van de patiënt

In de Wet verplichte ggz is vastgelegd dat patiënten zo veel mogelijk regie houden. Daarvoor zijn verschillende manieren: