Wat is een crisismaatregel?

U vindt hier informatie over de crisismaatregel op grond van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg, die naar verwachting vanaf 1 januari 2020 gaat gelden in de geestelijke gezondheidszorg. Tot die datum geldt de Wet Bopz.

Wat is een crisismaatregel?

Een crisismaatregel is een beslissing van de burgemeester waarmee verplichte zorg toegepast kan worden in een crisissituatie waarin snel ingegrepen moet worden vanwege onmiddellijk dreigend ernstig nadeel. Een crisismaatregel is maximaal drie dagen geldig.

Het gaat om de burgemeester van de gemeente waar de patiënt op dat moment is. De burgemeester kan een wethouder de bevoegdheid geven om een crisismaatregel te verlenen.

Hoe komt de burgemeester tot een beslissing?

De burgemeester baseert zich op een medische verklaring van een psychiater. Verder zal hij de patiënt zo mogelijk (laten) horen. Als het niet lukt om de patiënt te spreken, of de patiënt stelt daar geen prijs op, vermeldt de burgemeester in de crisismaatregel waarom dat niet is gebeurd.

Criteria voor een crisismaatregel

  • Er is sprake van onmiddellijk dreigend ernstig nadeel voor de persoon zelf of zijn omgeving. Het is niet nodig dat er al iets ernstigs is gebeurd, de kans daarop is voldoende. Maar die kans op ernstig nadeel moet natuurlijk wel reëel en acuut zijn.
  • Er is een ernstig vermoeden dat het gedrag dat leidt tot ernstig nadeel wordt veroorzaakt door een psychische stoornis. Een psychiater moet dit vaststellen.
  • Een crisismaatregel is nodig om het nadeel weg te nemen.
  • De patiënt verzet zich tegen de noodzakelijke zorg.
  • Er is geen tijd om de procedure voor een zorgmachtiging te volgen omdat het ernstig nadeel onmiddellijk dreigend is.

Vormen van verplichte zorg bij een crisismaatregel

De burgemeester kan alle vormen van verplichte zorg opleggen die de Wvggz kent, zoals: gedwongen behandeling of medicatie, het beperken van bewegingsvrijheid, insluiting, toezicht en opname. Voor gedwongen opname is opname niet verplicht; de crisismaatregel kan ook ambulant (buiten een instelling) worden ingevuld. De patiënt mag alleen naar een politiecel worden gebracht als hij wordt verdacht van een strafbaar feit.

Alle verplichte zorg moet voldoen aan de uitgangspunten van de wet: de verplichte zorg moet in verhouding staan tot het beoogde doel, de enige oplossing zijn, effectief zijn en veilig toegepast kunnen worden.

Tijdelijke verplichte zorg voorafgaand aan een crisismaatregel

Voorafgaand aan de crisismaatregel is tijdelijke verplichte zorg mogelijk. Het gaat om de uren tussen de crisismelding bij de gemeente en de beslissing van de burgemeester.

In die periode kunnen ambulancepersoneel, de politie of zorgverleners zo nodig tijdelijke verplichte zorg geven. Die persoon moet de toepassing van tijdelijke verplichte zorg melden aan de burgemeester en aan de zorgaanbieder.

Hoe lang duurt tijdelijke verplichte zorg?

Tijdelijke verplichte zorg kan in totaal maximaal 18 uur lang duren, waarvan maximaal 12 uur gerekend vanaf het moment dat betrokkene door de psychiater is onderzocht. Die periode moet zo kort mogelijk worden gehouden. De burgemeester kan dus niet nog uren wachten met een beslissing nadat de psychiater de medische verklaring heeft opgesteld.