Kan een cliënt in een VB-instelling verplicht worden in zijn kamer te blijven?

Cliënten bepalen zelf of ze op hun eigen kamer willen zijn. Als zorgverlener mag u de deur alleen op slot doen als de cliënt het daar zelf mee eens is. Zonder die toestemming is er sprake van dwang.

In en uit de eigen kamer gaan

Onder normale omstandigheden moet een cliënt altijd zelf de kamer uit kunnen komen. Als de cliënt het er mee eens is, mag u de deur op slot doen.

Opsluiting in de eigen kamer

Het is mogelijk dat u een cliënt verzoekt om op zijn kamer te blijven, maar dat hij zich daartegen verzet. Als u dan de kamerdeur op slot doet, is er sprake van dwang. U moet altijd kijken of er een minder ingrijpende oplossing is.

Deze vorm van dwang is alleen toegestaan als de cliënt gedwongen is opgenomen en als de opsluiting voldoet aan de eisen die de Wet Bopz stelt aan dwangbehandeling of aan een beperking van de bewegingsvrijheid. Er moet bijvoorbeeld sprake zijn van gevaar in de zin van de Wet Bopz.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd vindt het opsluiten van cliënten in de eigen kamer als een beperking van de bewegingsvrijheid onwenselijk.

Opsluiting in een noodsituatie mag nooit in de eigen kamer

In een noodsituatie kunnen middelen en maatregelen worden toegepast. Het opsluiten van iemand in de eigen kamer als ‘middel en maatregel’ is meestal niet toegestaan, omdat er dan sprake is van afzondering. Afzondering mag alleen in een speciale ruimte, en dat is de eigen kamer meestal niet.

Terugtrekken op de eigen kamer

Sommige cliënten kunnen heel gespannen, boos of verdrietig zijn. Als de eigen kamer dan de veilige en vertrouwde omgeving is die hij nodig heeft, kan hij daar heen gaan. Er is dan er geen sprake van verplichte afzondering.

Absolute voorwaarde is dat de cliënt zich niet verzet, maar zelf naar zijn kamer wil. Het mag geen straf zijn en u mag de deur van de kamer niet op slot doen. De cliënt moet zelf terug kunnen keren of daarbij hulp kunnen vragen.