Bewegingsvrijheid in een VB-instelling

Mensen die vrijwillig zijn opgenomen in een instelling voor mensen met een verstandelijke beperking, kunnen het terrein af gaan wanneer ze dat zelf willen. Bij een gedwongen opname mag dat alleen met toestemming van de behandelaar.

Bewegingsvrijheid in en buiten de instelling

Vrijwillig opgenomen cliënten die mobiel zijn mogen gaan en staan waar zij willen, ook buiten het instellingsterrein. Een beperking van de bewegingsvrijheid is dan niet mogelijk. U kunt met een cliënt afspreken hoe vaak hij weg gaat en op welke tijden, maar hij hoeft daar niet aan mee te werken. 

Bij een gedwongen opname mag een cliënt de instelling alleen verlaten met toestemming van de behandelaar. De behandelaar kan een cliënt ook beperkingen opleggen in zijn bewegingsvrijheid op het terrein van de instelling zelf. Hij mag dan bijvoorbeeld alleen met een begeleider van de afdeling af. Dit is een beperking van de bewegingsvrijheid.

Vrijwillig opgenomen cliënt wil weg uit de instelling

Cliënten die vrijwillig zijn opgenomen mogen weg gaan wanneer zij dat willen. U kunt een cliënt alleen tegenhouden als de behandelaar oordeelt dat er sprake is van gevaar.

De behandelaar moet eerst een inbewaringstelling (ibs) aanvragen. Zodra die aanvraag weg is, kunt u de cliënt tegenhouden, bijvoorbeeld door hem letterlijk vast te houden. U hoeft dus niet te wachten tot de ibs is toegekend. Er is dan sprake van dwang in de noodsituatie (middelen en maatregelen) op grond van de wet Bopz.

Gedwongen opgenomen cliënt wil weg uit de instelling

Bij een gedwongen opname (met een inbewaringstelling of rechterlijke machtiging) kunnen er afspraken zijn over de bewegingsvrijheid van de cliënt. De cliënt moet zich houden aan eventuele beperkingen. Doet hij dat niet, dan mag u hem tegenhouden, en zo nodig vastpakken. Ook in dit geval gaat het om dwang op grond van de wet Bopz.

Als een cliënt gedwongen is opgenomen en toch zonder toestemming de instelling verlaat, dan kunt u de politie inschakelen. De politie gaat dan op zoek naar de cliënt en kan hem onder dwang terugbrengen naar de instelling.