Relatie tussen gedrag en gezondheid/medicijnen bij een verstandelijke beperking

Gedragsproblemen kunnen te maken hebben met de gezondheid van iemand met een verstandelijke beperking. Als een persoon niet of moeilijk kan praten, vraagt hij misschien via zijn gedrag aandacht voor lichamelijke en/of psychische problemen.

Aandoening die de verstandelijke beperking veroorzaakt

Gedrag kan direct samenhangen met de aandoening die de verstandelijke beperking veroorzaakt, zoals Downsyndroom, het fragiele X syndroom, het Prader Willi syndroom, een pervasieve ontwikkelingsstoornis, autisme enzovoort.

Bijkomende aandoening

Mensen met een verstandelijke beperking kunnen naast de ontwikkelingsstoornis andere ziekten krijgen, zowel psychiatrisch als lichamelijk. Zij hebben zelfs een verhoogd risico op bijkomende ziekten. Bovendien worden deze bijkomende aandoeningen vaak niet herkend, en dus niet behandeld.

Slecht horen of zien

Problemen met horen en zien vallen vaak niet zo op bij mensen met een verstandelijke beperking. Ze hebben wel veel impact: mensen die slecht horen en slecht zien hebben meer moeite om zichzelf te redden.

Psychiatrische ziekte bij een verstandelijke beperking

Bij psychiatrische ziekten kunnen verschijnselen optreden als apathie, neerslachtigheid, onrust, hyperactiviteit, ronddwalen, seksuele ontremming, slaapproblemen, verwardheid, agressie en zelfverwonding. Dan is medische behandeling van belang, eventueel met medicatie.

De diagnose moet gesteld worden door een huisarts met kennis van verstandelijke beperkingen, een arts verstandelijk gehandicapten (AVG) of een psychiater.

Medicijnen die het gedrag beïnvloeden

Voorbeelden van medicijnen die het gedrag beïnvloeden zijn slaapmiddelen en antipsychotica.

Gedragsbeïnvloedende medicijnen kunnen nodig zijn als behandeling van een psychische aandoening. Dan is er een medische indicatie.

Deze medicijnen worden echter ook gegeven bij gedragsproblemen zonder psychische oorzaak. Dat is niet gewenst. Het gedrag wordt dan wel beheerst, maar de oorzaak van het gedrag niet. De situatie voor de cliënt verbetert dus dan niet.

Vilans geeft informatie over bewust gebruik van medicijnen die gedrag beïnvloeden.

Analyse door het CCE

Het Centrum voor Consultatie en Expertise heeft op haar website een model voor de analyse van de relatie tussen lichamelijke aandoeningen en probleemgedrag.