Mijn naaste heeft een verstandelijke beperking en is vaak angstig

Angst is een normaal menselijk verschijnsel. Ook voor mensen met een verstandelijke beperking. Angst ontstaat is iemand zich onveilig voelt, bijvoorbeeld omdat hij niet begrijpt wat er zijn omgeving gebeurt. Ook bijkomende psychiatrische ziekten kunnen angst veroorzaken.

Angst is heel ingrijpend

Angst is een ingrijpende emotie waar uw familielid erg onder kan lijden. Het is belangrijk om goed te begrijpen waar het vandaan komt en wat u kunt doen. 

Oorzaken van angst

Angst kan vele oorzaken hebben. Misschien vindt u de angst van uw familielid niet reëel, maar uw familielid ervaart het anders. Hij is echt bang. De eerste stap is daarom om de angst serieus te nemen, en te achterhalen waar de angst vandaan komt. 

  • Voor mensen met een verstandelijke beperking is het vaak lastig om te begrijpen wat er in hun omgeving gebeurt.
  • Zij snappen bijvoorbeeld niet waarom persoonlijke verzorging nodig is, of waarom er vaak wisselende zorgverleners zijn. Of ze begrijpen niet waarom mensen in hun omgeving op een bepaalde manier reageren.
  • Ze hebben vaak weinig mogelijkheden om mensen of gebeurtenissen te beïnvloeden. Bij een ernstige beperking is dit natuurlijk veel sterker.

Als u signalen van angst ziet, kunt u:

  • Steeds goed uitleggen wat er gebeurt en, zo mogelijk, waarom. Dit kan met woorden, pictogrammen, lichaamstaal of op andere manieren. Zie hiervoor de informatie over communicatie.
  • Bekijken of uw familielid meer grip op zijn omgeving kan krijgen. Zoek naar momenten waarop hij zelf een keuze kan maken, hoe klein en onbelangrijk die keuze voor uzelf misschien lijkt. Als je noodgedwongen weinig keuzevrijheid hebt, is iedere kleine eigen keuze van belang.
  • Nagaan of hoe mensen in zijn omgeving met uw familielid omgaan. Leggen zij goed uit wat ze doen, zijn ze rustig of druk, proberen ze goed te communiceren?

Bijkomende psychiatrische ziekte

Angst kan ook worden uitgelokt door wanen of hallucinaties; dan is er sprake van een psychiatrische ziekte. Dit ziektebeeld hoort niet bij een verstandelijke beperking, het is een bijkomende aandoening. Met een eigen behandeling, bijvoorbeeld medicatie.

Medicijnen alleen bieden echter meestal geen goede oplossing. Ook bij een psychiatrische ziekte is het belangrijk om kritisch te kijken naar de leefomstandigheden en de manier waarop mensen met uw familielid omgaan.