Op afstand toezicht houden op mensen met een verstandelijke beperking

Domotica zijn technische hulpmiddelen waarmee zorgverleners op afstand toezicht kunnen houden op een persoon met een verstandelijke beperking.

Zorgverleners kunnen op afstand toezicht houden met technische hulpmiddelen (vaak domotica genoemd). Voorbeelden zijn:

  • een camera (eventueel met beeldinterpretatie)
  • bewegingssensoren
  • akoestische bewaking
  • epilepsie melder
  • opsta-alarmering in de stoel
  • GPS-lokalisatie systeem

Geven domotica meer vrijheid?

Toezicht op afstand kan de vrijheid van de cliënt verruimen. Medewerkers hoeven bijvoorbeeld minder vaak langs te gaan op de kamer van de cliënt.

Tegelijkertijd maakt toezicht houden altijd inbreuk op de privacy. Aandacht voor privacy is daarom van belang. Standaard een camera in elke kamer is geen weloverwogen besluit. Dit moet per cliënt afgewogen worden.

Op een goede manier ingezet kunnen domotica de vrijheid van cliënten vergroten. De Alternatievenbundel van Vilans geeft een overzicht van domotica en gaat in op goed gebruik ervan.

Ethische en juridische vragen bij toezichthoudende domotica

Het gebruik van toezichthoudende domotica roept ethische en juridische vragen op.

  • Biedt het de cliënt meer bewegingsvrijheid?
  • Of tast ook domotica de vrijheid van de cliënt aan om te gaan en staan waar hij wil?
  • Leidt domotica wel altijd tot meer veiligheid voor de cliënt?
  • En zo ja, hoe verhoudt deze waarde zich dan tot zijn recht op privacy?
  • Wat zijn de gevolgen voor de zorgrelatie als de zorgverlener meer op afstand komt te staan?

Het Vu Medisch Centrum heeft een handreiking ontwikkeld die zorginstellingen voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking ondersteunt bij een zorgvuldige en verantwoorde toepassing van domotica.