Ik heb last van agressie in de GGZ-instelling

Agressie heeft te maken met gedrag, gevoelens en de situatie waarin iets gebeurt. Misschien geeft u een vriendschappelijke por, en ervaart iemand anders dat als bedreigend. Ook kan schelden of slaan agressief overkomen, terwijl het misschien uit angst ontstaat.

Voelt u zich niet veilig?

Wilt u precies weten wat het behandelteam doet bij agressie? Of voelt u zich niet veilig op de afdeling? Bespreek dit dan met de zorgverleners of uw behandelaar. Zij kunnen u uitleg geven.

Reageert u zelf wel eens fel of agressief?

Weet u van uzelf dat u juist extra agressief wordt van de aanpak van het behandelteam? Probeer dat dan op een rustig moment te bespreken. Het is goed als u dan zelf al hebt nagedacht over andere manieren waarop de zorgverleners u kunnen kalmeren.

Misschien voelt u het zelf van tevoren aankomen als het niet goed gaat. Dan kunt u afspreken hoe de zorgverleners het beste kunnen reageren zodat het niet uit de hand loopt. Dit kan bijvoorbeeld in een signaleringsplan worden gezet.

Probeer zo goed mogelijk uit te leggen wat er met u gebeurt als u agressief wordt. Probeer ook te begrijpen hoe bedreigend dit voor de hulpverleners kan zijn. Als u er rustig over kunt praten is de kans het grootst dat jullie een manier vinden om moeilijke situaties in de hand te houden.

Wat is agressie?

Wat de een als agressief ervaart, zal de ander wel mee vinden vallen. Agressie heeft dus zowel te maken met de bedoeling van degene die het gedrag vertoont, als met de manier waarop de ander het gedrag ervaart.

Duidelijke vormen van agressie zijn schoppen, slaan, pesten, bedreigen en lastigvallen met de bedoeling om de ander pijn te doen, fysiek of mentaal. Ook zelfverwonding is een vorm van agressie.

Wat doen zorgverleners bij agressie?

Zorgverleners hebben geleerd om moeilijke situaties tot rust te brengen. Bijvoorbeeld door in gesprek te gaan of op een rustige manier in contact te blijven.

  • Zorgverleners kunnen iemand die zich agressief gedraagt tijdelijk van de afdeling afhalen.
  • Een heel ingrijpende maatregel is separatie of afzondering.
  • Soms krijgt een cliënt (gedwongen) medicatie om rustig te worden.

Zorgverleners kunnen een alarm bij zich hebben waarmee ze snel hulp kunnen oproepen. Dit vergroot de veiligheid van de zorgverleners zelf, maar ook van andere cliënten.

Kan de politie ingeschakeld worden?

In een noodsituatie kan de instelling de politie inschakelen voor ondersteuning. Zorgverleners kunnen ook een melding of aangifte doen bij de politie.

Agressie door uw psychische ziekte

Uw psychische ziekte kan een oorzaak zijn van agressie. De relatie tussen ziekte en agressie is echter niet één op één. Het is niet zo dat bijvoorbeeld een psychose altijd leidt tot agressief gedrag. Belangrijk is wat u tijdens de psychose precies meemaakt. Verder reageert de ene persoon nu eenmaal sneller agressief dan de andere, los van het ziektebeeld.

Agressie door een opname in een instelling

Een opname in een instelling geeft vaak veel stress uit de omgeving en de communicatie is niet altijd optimaal. Dit kan frustrerend zijn, en misschien wordt u er geïrriteerd of zelfs agressief van. Het hele proces van de opname kan ook leiden tot agressie.

Tijdens een gedwongen opgenomen hebt u waarschijnlijk weinig rust en privacy. U kunt uw leven niet leiden zoals u zelf wilt, maar u moet rekening houden met huisregels en u mag het terrein of zelfs de afdeling niet af. Drukte op de afdeling kan leiden tot overprikkeling, wat agressie in de hand werkt. Hetzelfde geldt voor te veel of te zware therapie of dagbesteding.

Maar ook verveling en te weinig prikkeling kan agressief gedrag stimuleren.

Dwang wekt vaak meer agressie op

Heel bepalend is hoe de verpleegkundigen reageren op een agressie-aanval van een cliënt. Dwangmaatregelen, zoals separatie, fixatie of vrijheidsbeperkingen, wekken vaak meer agressie op. Als u al een verkeerd beeld had van de instelling, zullen dwangmaatregelen dat beeld meestal bevestigen en zelfs versterken. Dwangmiddelen moeten daarom altijd zo veel mogelijk voorkomen worden.

Agressief gedrag roept weerstand en een onveilig gevoel op. Dat geldt voor beide kanten: zorgverleners kunnen weerstand voelen tegen uw gedrag, en u tegen de houding van de zorgverlener. Het is goed om u hiervan bewust te zijn: er is bijna altijd sprake van interactie. Het is misschien niet altijd goed te verklaren waarom iemand agressief wordt. Wel is duidelijk dat de manier waarop mensen in de omgeving op agressie reageren, vaak erg veel invloed heeft op het verdere verloop.

De spanning verminderen

Het is belangrijk dat hulpverleners goed zijn opgeleid om agressie zo veel mogelijk te voorkomen, en als het ontstaat zo snel mogelijk te de-escaleren. Dat vraagt om training van technieken en inzicht, maar ook om regelmatige feedback op de eigen houding en het eigen gedrag.