Wet forensische zorg

De forensische zorg is een combinatie van beveiliging en behandeling of verpleging. De bekendste vorm van forensische zorg is de tbs (terbeschikkingstelling), waarbij de patiënt in een gesloten instelling behandeld wordt.

Straf en zorg

Op dit moment kunnen mensen met een psychische stoornis of verstandelijke beperking terechtkomen in de gevangenis of een andere justitiële instelling, terwijl ze daar eigenlijk niet thuishoren.

In de gevangenis zijn slechts beperkte mogelijkheden om deze personen te behandelen. Na afloop van de gevangenisstraf lukt het vaak niet om de behandeling door te zetten in een zorginstelling, waardoor de persoon te snel weer op zichzelf is aangewezen, met het gevaar dat hij weer de fout in gaat.

Vormen van forensische zorg

De forensische zorg kent verschillende strafrechtelijke titels, zoals:

  • tbs met proefverlof
  • een voorwaardelijke veroordeling
  • een sepot met voorwaarden
  • plaatsing in een inrichting voor veelplegers
  • overbrenging vanuit het gevangeniswezen voor hulpverlening of naar een psychiatrisch ziekenhuis.

Vernieuwing forensische zorg

De nieuwe wetgeving rond de forensische zorg moet ervoor zorgen dat patiënten op de juiste plek terecht komen en de juiste zorg krijgen. Daarnaast wordt de aansluiting tussen het strafsysteem (bijvoorbeeld gevangenisstraf) en de GGZ-zorg verbeterd.

Het wordt bijvoorbeeld mogelijk om in elke fase van het strafrechtelijk traject te kiezen voor een behandeling in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ):

  • In de voorfase kan de officier van justitie een afweging maken of een strafrechtelijke vervolging of het aanvragen van een (zorg)machtiging op grond van de Wet bopz (dan wel de nieuwe wet verplichte geestelijke gezondheidszorg) de passende maatregel is. 
  • In de fase van het vonnis van de rechter en na afloop van de verleende forensische zorg moet zijn voorzien in een goede aansluiting.
  • Als de strafrechter de verdachte geen forensische zorg oplegt of besluit om de tbs niet te verlengen, kan hij  een zorgmachtiging afgeven.
  • De strafrechter krijgt de bevoegdheid om op voorstel van het openbaar ministerie een (zorg)machtiging af te geven aan een forensische patiënt met een psychische stoornis aan wie na afloop van de strafrechtelijke titel onvrijwillige zorg moet worden verleend.