Fixatie (vastbinden)

Fixatie betekent: stevig vasthouden of vastbinden. Fixatie is een erg ingrijpende dwangmaatregel. Zorgverleners moeten het daarom altijd proberen te voorkomen.

Fixatie belemmert beweging

Met fixatie proberen zorgverleners te voorkomen dat iemand beweegt. Zorgverleners kunnen iemand fixeren:

  • met hulpmiddelen, zoals fixatiebanden waarmee iemand op een bed of stoel gebonden wordt;
  • door iemand zo stevig vasthouden dat hij niet kan bewegen.

Wanneer wordt fixatie toegepast?

Fixatie om gevaar af te wenden

Fixatie kan een middel zijn om gevaar af te wenden. Bijvoorbeeld als iemand zichzelf of een ander dreigt te verwonden. Er is dan sprake van fixatie op grond van de Wet Bopz (art 39 Bopz). Het gevaar moet komen door een psychische ziekte, verstandelijke beperking of dementie.

Fixatie vanwege een medische behandeling

Fixatie om ernstige nadelige gevolgen voor de gezondheid te voorkomen is dwang op grond van de WGBO (art 7:466 BW).

Fixatie voorkomen

Een gedwongen fixatie is een akelige, angstaanjagende ervaring. Zorgverleners moeten er alles aan doen om dit te voorkomen. Zij kunnen met de cliënt bespreken welke zorg hij accepteert op het moment dat gevaar dreigt te ontstaan.

Ook is het belangrijk om op tijd te weten dat het niet goed gaat met een cliënt. Een signaleringsplan kan hierbij helpen.

Klacht indienen

Als cliënt kunt u een klacht indienen over de gedwongen fixatie en de Bopz-klachtencommissie vragen om de gedwongen fixatie te schorsen.

Schorsen betekent dat u niet meer gefixeerd wordt totdat de commissie een uitspraak doet.

Hulp voor cliënten

De de patiëntenvertrouwenspersoon (GGZ) of cliëntenvertrouwenspersoon (gehandicapten- en ouderenzorg) kan u bijstaan als u met uw behandelaar wilt praten over het voorkomen (of stoppen) van een fixatie. De vertrouwenspersoon helpt u ook als u een klacht wilt indienen.

U heeft altijd recht op contact met de vertrouwenspersoon, ook tijdens een fixatie. De zorgverleners moeten ervoor zorgen dat u contact krijgt met de vertrouwenspersoon als u zelf geen contact kunt opnemen.