Rechten van cliënten bij dwang

De Wet Bopz stelt regels aan dwang om cliënten te beschermen. Voor zaken die de Bopz niet regelt, blijft de WGBO van toepassing.

De belangrijkste rechten van cliënten zijn:

Goede zorg

Cliënten hebben recht op goede zorg. Hulpverleners moeten zich houden aan de ‘professionele standaard’. Dit betekent onder andere dat een cliënt mag verwachten dat de behandelaar en de verpleging respectvol en deskundig met hem omgaan (WGBO: Burgerlijk Wetboek hoofdstuk 7, artikel 453).

Behandelplan of zorgplan

Cliënten hebben recht op een behandelplan of zorgplan, zowel bij een vrijwillige als bij een gedwongen opname (artikel 38a, lid 1 Wet Bopz).

Informatie

Cliënten hebben recht op informatie. De behandelaar en andere hulpverleners moeten de cliënt in begrijpelijke taal uitleggen wat er met hem aan de hand is, wat de behandeling inhoudt en welke andere behandelingsmogelijkheden er zijn (WGBO: Burgerlijk Wetboek hoofdstuk 7, artikel 448).

Waar mogelijk: alternatieven voor dwang

Dwangopname of dwangbehandeling mag alleen als het echt niet anders kan. De behandelaar en andere hulpverleners uit het team moeten dus uitzoeken of er andere, minder ingrijpende behandelingen zijn.

Dwang: zo kort mogelijk

De dwangopname of dwangbehandeling mag niet langer duren dan strikt noodzakelijk is. Hulpverleners moeten regelmatig evalueren of de dwangbehandeling nog steeds nodig is.

Bewegingsvrijheid

Cliënten hebben recht op bewegingsvrijheid: zij mogen in en rond het ziekenhuis komen. De behandelaar kan het recht op bewegingsvrijheid beperken. Een cliënt mag dan niet of alleen onder begeleiding naar buiten. In de Wet Bopz staat om welke redenen een behandelaar deze rechten tijdelijk mag beperken.

Recht op contact

Cliënten hebben recht op contact met mensen buiten het ziekenhuis. Beperking van dit recht kan in bepaalde situaties. Hulpverleners moeten wel proberen zo veel mogelijk tegemoet te komen aan de wensen van de cliënt.

Het contact met deze personen mag niet beperkt worden:

  • patiënten- of cliëntenvertrouwenspersoon
  • advocaat
  • officier van justitie
  • Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.

Zie Artikel 40 Wet Bopz (lid 2).

Klacht indienen

Cliënten hebben het recht om een klacht in te dienen over de (dwang)behandeling. Dat kan bij de behandelaar zelf, maar ook bij zijn leidinggevende of bij de klachtencommissie. Beperking van dit recht mag niet. Zie Artikel 41 Wet Bopz.