Agressie als reactie op dwang

Agressie bij cliënten die dwang of drang ervaren, is vaak een gevoelig onderwerp. Het is begrijpelijk dat cliënten zich verzetten tegen een dwangbehandeling. Toch is agressie niet acceptabel. Hoe handelt u als zorgverlener bij een cliënt die zich om begrijpelijke redenen hevig verzet?

Verzet tegen dwang

Cliënten hebben het recht zich te verdedigen, zeker als hun lichamelijke integriteit wordt aangetast. Cliënten hebben dat recht net zo goed als iedere andere Nederlander. De cliënt stemde niet vrijwillig in met de behandeling en zal daar zijn redenen voor hebben. Het is dan begrijpelijk en zelfs gezond dat hij zich daar met hand en tand tegen verzet.

Professioneel handelen

Cruciaal is hoe u, als professional, op het verzet van de cliënt reageert. Zorg ervoor dat u altijd de regie blijft houden en dat uw attitude professioneel is. Het is nooit gerechtvaardigd om een cliënt die zich tegen dwang verzet, onvriendelijk of onprofessioneel te behandelen. Ook te weinig kennis of onvoldoende ondersteuning zijn hiervoor geen excuses.

Richtlijnen bij toepassing van dwang

Soms is dwangbehandeling onvermijdelijk. Houd daarbij in ieder geval de volgende richtlijnen in acht:

  • Vertel de cliënt altijd welke handelingen u gaat verrichten.
  • Handel transparant, ook tegenover de cliënt en zijn familie.
  • Zorg ervoor dat u nooit alleen werkt als dwang noodzakelijk is.
  • Dwangbehandeling is alleen mogelijk als de behandeling in het behandelplan staat.
  • Dwangbehandeling moet toegepast worden door deskundige en bekwame hulpverleners.
  • Raadpleeg altijd van tevoren de behandelaar die verantwoordelijk is voor deze cliënt (dit is een verschil met dwang om direct aantoonbaar gevaar af te wenden).
  • Registreer de dwangbehandeling altijd.
  • Breng de dwang steeds in als onderwerp van gesprek bij de verschillende overlegvormen. 

Nazorg en opvang

Bij professioneel handelen hoort ook professionele nazorg en opvang. De aantasting van de lichamelijke en geestelijke integriteit is per definitie een traumatische ervaring voor de cliënt. Als hulpverlener moet u hier iets mee - zorg bijvoorbeeld altijd voor een goede evaluatie en nazorg.