Tot 1 januari 2020 is gedwongen zorg/behandeling alleen mogelijk tijdens een gedwongen opname op grond van de Wet Bopz.

Zorgverleners hebben de verantwoordelijkheid om dwang te voorkomen door probleemsituaties snel te signaleren en te de-escaleren.

Als een situatie toch uit de hand loopt, moet men altijd kijken naar minder ingrijpende oplossingen dan dwang.

Aandachtspunten

Aandachtspunten als er een problematische situatie ontstaat (of dreigt te ontstaan):

  • Dwang mag nooit vanzelfsprekend zijn.
  • Iedereen moet zich bewust zijn van de gevolgen die dwang heeft.
  • Dwang is pas een optie als er echt geen andere mogelijkheid is.
  • Zorgverleners moeten iedere stap goed kunnen verantwoorden.
  • Juridische regels zijn belangrijk, maar mogen nooit een rechtvaardiging zijn voor dwang. Dat dwang is toegestaan in een bepaalde situatie, wil zeker niet zeggen dat het wenselijk is. 

Aandachtspunten als er toch dwang wordt toegepast:

  • Dwang kan heftige emoties veroorzaken, het is daarom belangrijk dat er open over gesproken wordt.
  • Tijdens een dwangtoepassing moet er zo veel mogelijk contact zijn met de cliënt.
  • Zorgverleners moeten goed weten welk effect en welke risico's de dwangmiddelen hebben, en altijd zoeken naar de minst ingrijpende en veiligste middelen.
  • Uitgangspunt moet zijn dat dwang zo kort mogelijk duurt. Dwang kan nodig zijn om een noodsituatie te overbruggen, maar mag nooit een blijvende toepassing worden.