Wat is een voorwaardelijke rechterlijke machtiging?

Een voorwaardelijke rechterlijke machtiging is bedoeld om een gedwongen opname te voorkomen.

Voor wie is een voorwaardelijke rm bedoeld?

Een voorwaardelijke rm kan geschikt zijn voor cliënten die:

  • door een psychische ziekte een gevaar vormen voor zichzelf of voor anderen;
  • ouder zijn dan 12 jaar;
  • en niet opgenomen willen worden.

De rechter kan dan in een voorwaardelijke rm vastleggen aan welke voorwaarden de cliënt zich moet houden om een gedwongen opname te voorkomen.

Een voorwaardelijke rm kan een gedwongen opname voorkomen

  • Met een voorwaardelijke rm kan de cliënt thuis blijven wonen.
  • Zolang hij zich aan de voorwaarden houdt en er geen sprake is van gevaar, wordt hij in principe niet gedwongen opgenomen in een instelling.
  • Dat geeft meer zelfstandigheid en vrijheid in zijn leven.

Onder bepaalde omstandigheden is een (gedwongen) opname overigens nog wel mogelijk.

Er zijn twee soorten voorwaarden

  1. De algemene voorwaarde dat de cliënt zich aan zijn behandelplan houdt
    In het behandelplan staat bijvoorbeeld als voorwaarde dat de cliënt medicatie in moet nemen of zijn depot ophalen. Of dat hij elke week met een verpleegkundige praat.
     
  2. De bijzondere voorwaarden die de rechter stelt
    Dit zijn aparte voorwaarden die de rechter oplegt. Deze voorwaarden gaan meestal over gedrag buiten het ziekenhuis. De cliënt mag bijvoorbeeld geen drugs of alcohol gebruiken.

Hoe lang duurt een voorlopige rm?

De voorlopige rm is maximaal een half jaar geldig. Het maximum kan korter zijn, afhankelijk van de duur van de oorspronkelijke voorwaardelijke rm. Was de voorwaardelijke rm bijvoorbeeld nog drie maanden geldig, dan mag de voorlopige rm ook maximaal drie maanden duren.

Is de voorwaardelijke rm afgelopen? Dan kan de geneesheer-directeur een nieuw verzoek doen voor een voorwaardelijke rm.

Wat gebeurt er als de cliënt zich niet aan de voorwaarden houdt?

De behandelaar kan dan een gedwongen opname aanvragen bij de geneesheer-directeur van de instelling. De cliënt kan zelf ook vragen om vrijwillig opgenomen worden. De behandelaar moet het hier mee eens zijn.

Een (gedwongen) opname kan ook noodzakelijk zijn als er toch sprake is van gevaar, ook al houdt de cliënt zich aan de voorwaarden.

Rol van de geneesheer-directeur

De geneesheer-directeur beslist of een cliënt met een voorwaardelijk rm alsnog (gedwongen) opgenomen moet worden.

Daarvoor moet hij weten hoe het met de cliënt gaat. Hij kan daarvoor bijvoorbeeld praten met de behandelaar of een andere arts vragen om met de cliënt te praten.

De cliënt kan ook zelf met contact opnemen met de geneesheer-directeur of in een brief schrijven waarom hij een opname niet nodig vindt.

Wat gebeurt er als een opname toch nodig is?

De geneesheer-directeur stuurt binnen vier dagen een brief als hij beslist dat de cliënt opgenomen moet worden. Hij zet de voorwaardelijke rm om in een voorlopige rm. Hiervoor komt geen rechtszitting.

  • De geneesheer-directeur laat de griffier van de rechtbank weten dat de cliënt gedwongen is opgenomen met een voorlopige rm.
  • De mensen die eerder over de voorwaardelijke rm waren geïnformeerd, krijgen nu ook bericht.
  • Ook de officier van justitie van de rechtbank die de voorwaardelijke rm heeft afgegeven, krijgt een kopie.

Niet eens met gedwongen opname?

De cliënt kan de officier van justitie schriftelijk vragen om de rechter te laten beslissen over de opname. Hij moet met dat verzoek een kopie van de brief van de geneesheer-directeur meesturen. Een advocaat kan hierbij helpen.

De rechter houdt vervolgens opnieuw een hoorzitting. De advocaat ondersteunt de cliënt daarbij. De rechter beslist of de onvrijwillige opname terecht is.

Als de rechter de gedwongen opname niet terecht vindt, dan vernietigt hij het besluit van de geneesheer-directeur. De cliënt wordt dan ontslagen uit het ziekenhuis en de oorspronkelijke voorwaardelijke rm geldt weer.