Wat is het overgangsrecht Wet Bopz?

Op 1 januari 2020 zijn de Wet verplichte ggz en de Wet zorg en dwang in werking getreden. In 2020 geldt overgangsrecht voor machtigingen die al vóór 1 januari 2020 waren aangevraagd of afgegeven. In die situaties blijven de regels van de Wet Bopz van toepassing.

Bestaande machtigingen

De Wet Bopz blijft van toepassing op alle machtigingen die verleend zijn voor 1 januari 2020. Dat gaat dus om:

  • de last tot inbewaringstelling
  • de machtiging tot voortzetting van de inbewaringstelling
  • voorlopige machtigingen
  • voorwaardelijke machtigingen
  • machtigingen voor voortgezet verblijf
  • machtigingen op eigen verzoek.

Hoe lang duurt het overgangsrecht?

Deze overgangsperiode geldt zolang de Bopz-machtiging geldig is, maar:

  • maximaal 6 maanden voor mensen die gaan vallen onder de Wet zorg en dwang.
  • maximaal 12 maanden, voor mensen die gaan vallen onder de Wet verplichte ggz.

In de volgende situaties wordt een Bopz-maatregel gezien als een Wvggz-maatregel:

  • De last tot inbewaringstelling die op het tijdstip van inwerkingtreding van de Wvggz  nog niet is verstreken, wordt gezien als crisismaatregel op het moment dat een voortzetting van een crisismaatregel wordt overwogen.
  • Een machtiging tot voortzetting van de inbewaringstelling die op 1 januari 2020 nog niet is verstreken, wordt voor de toepassing van de Wvggz behandeld als machtiging tot voortzetting van een crisismaatregel wanneer in aansluiting daarop een zorgmachtiging wordt overwogen.

Lopende verzoeken

De Wet Bopz blijft ook gelden voor:

  • verzoeken voor een machtiging op grond van de Wet Bopz die zijn ingediend voor 1 januari 2020, en de daarop volgende beslissing;
  • de voor 1 januari 2020 gestarte voorbereidingen voor een inbewaringstelling (IBS), en de daarop volgende beslissing;
  • verzoeken om een beslissing van de officier van justitie, de rechter, de inspecteur, de geneesheer-directeur of de klachtencommissie die op grond van de Wet Bopz zijn ingediend;
  • gedragingen en beslissingen ten aanzien van patiënten die een geldige machtiging of last tot IBS op grond van de Wet Bopz hebben.

Wat betekent dit voor de zorg?

Voor machtigingen die vallen onder het overgangsrecht blijft de interne rechtspositie van de Wet Bopz van toepassing. Dat betekent dat de toepassing van dwangbehandeling alleen kan zoals dat is geregeld in de Wet Bopz. 

Overgang naar Wvggz

Loopt een machtiging vanuit de Bopz af gedurende de overgangsperiode en is een nieuwe machtiging nodig? Dan moet een zorgmachtiging aangevraagd worden op grond van de Wvggz. Dit geldt dus voor Bopz-machtigingen die aflopen tussen 1 januari 2020 en 1 januari 2021.

Op 1 januari 2021 vervallen alle Bopz-machtigingen vanwege psychiatrische aandoeningen die op dat moment nog lopen. Die machtigingen moeten op tijd, dus vóór 1 januari 2021, omgezet worden naar een zorgmachtiging op grond van de Wvggz.

Overgang naar de Wzd

Loopt een machtiging vanuit de Bopz af gedurende de overgangsperiode en is een nieuwe machtiging nodig? Dan moet een rechterlijke machtiging aangevraagd worden op grond van de Wzd. Dit geldt dus voor Bopz-machtigingen die aflopen tussen 1 januari 2020 en 1 juli 2020.

Op 1 juli 2020 vervallen alle Bopz-machtigingen voor mensen met een verstandelijke beperking en voor mensen met een psychogeriatrische aandoening die op dat moment nog lopen. Die machtigingen moeten op tijd, dus vóór 1 juli 2020, omgezet worden naar een zorgmachtiging op grond van de Wzd.