Communicatie met uw dementerende familielid

Communicatie en contact is voor ieder mens belangrijk. Door dementie ontstaan vaak problemen met taal en praten. Uw familielid zal zich dan op andere manieren uiten, bijvoorbeeld via lichaamstaal of gedrag.

Het belang van communicatie

Communicatie is belangrijk, juist ook als de dementie verergert. Want uw familielid kan misschien niet meer zeggen hoe hij zich voelt en wat hij wil, maar daarmee zijn die gevoelens en wensen natuurlijk niet verdwenen.

Daarom is het belangrijk om steeds te blijven zoeken naar manieren van communicatie. Via contact, bijvoorbeeld aanraking, kunt u uw familielid laten voelen dat hij nog belangrijk voor u is. Dat kan angst, verwarring en somberheid verminderen.

Duidelijker praten helpt niet meer

Voor veel mensen is praten de belangrijkste vorm van communicatie. Als uw familielid u niet meer goed begrijpt, gaat u waarschijnlijk duidelijker spreken en bijvoorbeeld zinnen herhalen. Dit kan een tijdje helpen. Maar als de dementie verergert, zal uw familielid u steeds minder goed begrijpen.

Lichaamstaal

Lichaamstaal biedt veel mogelijkheden. U kunt bijvoorbeeld met uw ogen, uw houding, uw bewegingen en zelfs met uw ademhaling met uw naaste communiceren. Dit vraagt misschien wat oefening, maar het is belangrijk voor uw familielid om zo goed mogelijk contact te blijven zoeken.

Communicatieproblemen

Voor uw familielid wordt de leefwereld steeds verwarrender. Ook communicatie met anderen gaat vaak steeds moeizamer. Dit leidt soms tot boosheid, agressie en allerlei andere vormen van lastig gedrag.

Goede communicatie en het maken van contact helpen dan vaak. Maatregelen om het gedrag te beheersen, zoals sufmakende medicatie of fixatie, maken de problemen vaak alleen maar groter.

Factoren die de communicatie belemmeren

Moeizame communicatie kan samenhangen met:

  • Slecht horen
  • Lichaamstaal niet kunnen zien (bijvoorbeeld als u buiten het gezichtveld staat)
  • Te weinig concentratievermogen
  • Verminderd begrip van taal
  • Langzamere informatieverwerking; de persoon heeft dan meer tijd nodig om bijvoorbeeld een vraag te begrijpen
  • Te grote afstand om contact te maken
  • Storende factoren in de omgeving, zoals drukte door mensen of geluid

Ga er niet van uit dat het wel goed zit

Mensen met dementie kunnen niet altijd aangeven dat er een communicatieprobleem is. ZIj zijn zich er niet van bewust of zij kunnen het niet meer duidelijk maken.

Ga er daarom nooit van uit dat het wel goed zit met de communicatie. Blijf erop letten of de persoon u wel begrijpt en of hem lukt om zijn eigen wensen duidelijk te maken.

Praktische adviezen

U vindt informatie over communicatie met dementerenden op de website Seniorennet.