Curatele, mentorschap en bewindvoering

Verantwoorde beslissingen nemen

Door een ziekte of beperking kunnen sommige cliënten niet goed overzien welke gevolgen bepaalde keuzes hebben. De rechter kan dan een wettelijk vertegenwoordiger aanwijzen: een curator, mentor of bewindvoerder. Daarbij moet altijd goed bekeken worden waarover de cliënt zelf kan blijven beslissen, en waarover niet. Men noemt dit 'ter zake': kan de cliënt op een bepaald moment en over een specifieke kwestie zelf een beslissing nemen?

Samen beslissen

Soms is wel duidelijk wie de vertegenwoordiger zal worden, bijvoorbeeld een ouder, de partner, een broer/zus of een kind. De cliënt kan op schrift vastleggen dat die persoon hem zal vertegenwoordigen. Daarbij kan hij voor een aantal belangrijke zaken vastleggen wat zijn keuze zou zijn. Het is verstandig om die keuzes ook al met elkaar te bespreken.  

Mentor, curator of bewindvoerder

Het kan nodig zijn om de vertegenwoordiging wettelijk af te dwingen. Bijvoorbeeld als iemand onverantwoord geld uit blijft geven of als hij zelfstandig wil blijven wonen terwijl dat echt niet meer kan. De kantonrechter kan dan een vertegenwoordiger voor hem aanstellen. Die persoon zal bepaalde beslissingen voor de cliënt nemen. 

• Een mentor neemt beslissingen op het persoonlijke vlak: over verzorging, verpleging, behandeling en begeleiding. De mentor neemt dus geen financiële beslissingen. 
• Een bewindvoerder beheert bepaalde goederen en/of het geld van de cliënt. Daarmee wordt voorkomen dat de cliënt bijvoorbeeld zijn huis verkoopt of grote aankopen doet die hij niet kan betalen. Mocht hij dat toch doen, dan is de verkoop/koop niet rechtsgeldig en wordt dus teruggedraaid.
• Een curator behartigt de financiële én persoonlijke belangen van de cliënt. Hij is dus eigenlijk zowel mentor als bewindvoerder. Het is de meest vergaande vorm van vertegenwoordiging waarbij de cliënt bijna geen eigen beslissingen meer mag nemen. Volgens de wet is hij dan handelingsonbekwaam. 

Eigen mening

Iedere cliënt heeft recht op uitleg over de situatie en mag voor zover mogelijk altijd zijn mening geven, ook voor kwesties waarover hij niet meer zelf mag beslissen. De vertegenwoordiger moet altijd overleggen met de cliënt, waar en zolang dat enigszins mogelijk is. 

Meer informatie

Uitgebreide informatie over curatele, mentorschap en bewindvoering vindt u bij de Rijksoverheid.