Informatiepunt dwang in de zorg
Homepage Dwang in de zorg - In opdracht van Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
 
 
 

Hebt u suggesties of opmerkingen voor het informatiepunt Dwang in de zorg? Laat het ons weten via het contactformulier

 
Info

Wat betekent dit voor: cliënt familie professional

professional

Wat kan ik doen als een cliënt gevaarlijke voorwerpen bij zich heeft?

Cliënten hebben soms gevaarlijke of verboden spullen zich. Hoe gaat u daarmee om? Fouilleren is een erg ingrijpende handeling, die u niet zomaar mag uitvoeren. Het mag alleen als er geen minder ingrijpende oplossing is.

Fouilleren

Fouilleren wil zeggen dat u een cliënt ‘aan de kleding’ of ‘aan het lichaam’ onderzoekt. U voelt of de cliënt een voorwerp in of onder zijn kleding heeft. Bij onderzoek aan het lichaam controleert u bijvoorbeeld of er iets in de mond, neusholte of oren van de cliënt is gestopt. Bij vrouwen kunt u kijken of er iets in de bh verstopt is. Het gaat om voorwerpen waarmee de cliënt zichzelf of anderen kan verwonden of anders schade kan veroorzaken. Bijvoorbeeld een zakmes, een schaar, een vork, een aansteker of een potlood. Het kan ook gaan om drugs.

In heel uitzonderlijke situaties mag een cliënt ook in het lichaam onderzocht worden (inwendig onderzoek). Inwendig onderzoek mag alleen door een arts gedaan worden die van hetzelfde geslacht is als de cliënt.

Wat zijn de regels?

Normaal gesproken mag u een cliënt alleen fouilleren als hij daarvoor toestemming geeft. Zonder toestemming van de cliënt mag het dus niet – tenzij er dringende noodzaak voor is. En dan gelden er verschillende regels voor vrijwillig en voor gedwongen opgenomen cliënten.

De cliënt is vrijwillig opgenomen

Bij een vrijwillig opgenomen cliënt is fouilleren zonder toestemming van de cliënt bijna nooit toegestaan. Het komt soms wel voor dat de behandelaar met de cliënt afspraken maakt over fouillering. Die afspraken staan dan in het behandelplan.

Bijvoorbeeld: een cliënt is in behandeling voor drugsverslaving. De behandelaar spreekt met de cliënt af dat de verpleging hem mag fouilleren bij verdenking op drugsbezit.

Weigering

Hebt u een sterk vermoeden dat de cliënt gevaarlijke voorwerpen bij zich heeft, maar weigert de cliënt fouillering? De instelling hoeft het risico of gevaar dat daardoor ontstaat voor personen binnen de instelling niet te aanvaarden. Het gevolg kan zijn dat de behandelaar de cliënt de toegang tot het gebouw ontzegt of, als er niks anders mogelijk is, besluit om de behandeling te stoppen en de cliënt met (gedwongen) ontslag te sturen.

Direct gevaarlijke situatie

In een direct gevaarlijke situatie mag u ingrijpen, ook bij een vrijwillig opgenomen cliënt. De situatie moet zo gevaarlijk zijn dat de gezondheid van de cliënt of van anderen acuut ernstige schade oploopt als u niets doet. Bijvoorbeeld als een cliënt probeert zichzelf of anderen ernstig te verwonden met een schaar. U mag die schaar dan afpakken én kijken of de cliënt nog iets bij zich heeft waarmee hij zichzelf of anderen kan verwonden.

De cliënt is gedwongen opgenomen

Als verpleegkundige mag u gevaarlijke voorwerpen afnemen van een gedwongen opgenomen cliënt. Als het nodig is, mag u de cliënt daarvoor 'aan de kleding of lichaam' onderzoeken, ook als de cliënt daar geen toestemming voor geeft. Een heel gewoon voorwerp, zoals een vork, kan al gevaarlijk zijn omdat de cliënt daar iemand mee kan verwonden. Als verpleegkundige moet u zelf beoordelen in welke situatie een voorwerp gevaarlijk is.

Reden

Het is belangrijk om zorgvuldig om te gaan met ingrijpende handelingen als fouilleren. Probeer altijd eerst toestemming te krijgen van de cliënt en leg uit waarom u wilt fouilleren. U mag een cliënt bijvoorbeeld niet standaard fouilleren, iedere keer als hij binnenkomt. U moet altijd een goede aanleiding hebben om te fouilleren. Een voorbeeld is dat een cliënt onder invloed van drugs de afdeling op komt terwijl u uit ervaring weet dat deze cliënt dan agressief kan worden.

Schriftelijk bewijs

Als u een gevaarlijk voorwerp van een cliënt inneemt, dan bent u verplicht om hem een schriftelijk bewijs te geven waarop staat welk voorwerp u hebt afgenomen en dat u dat voor hem bewaart. Spullen die een cliënt volgens de wet niet in bezit mag hebben (zoals wapens of drugs) moet u afgeven aan de politie.

Door man of vrouw

In de wet staat niet dat een cliënt alleen gefouilleerd mag worden door iemand van hetzelfde geslacht. Neem het echter serieus als de cliënt zich verzet tegen fouillering door iemand van het andere geslacht. Fouilleren is immers al vervelend genoeg. Het lukt misschien niet altijd om hier rekening mee te houden, maar leg dan in ieder geval aan cliënt uit waarom het niet anders kan.

Niet gevonden wat u zocht? Ga naar het contactformulier of bel 0900-1121314 (10 eurocent per minuut), en we helpen u graag verder. We zijn maandag t/m vrijdag van 10.00 tot 16.00 uur bereikbaar.
Document acties
Laatste wijziging: 11-12-2009

Waardeer de inhoud van deze pagina

* verplicht in te vullen
*

*

*
Vul de code in die in de afbeelding staat.