Wat betekent dit voor: familie professional

professional

Wat is dwangmedicatie?

Dwangmedicatie wil zeggen dat uw cliënt medicijnen krijgt terwijl hij zich er (vermoedelijk) tegen verzet. Het maakt daarbij uit of uw cliënt wilsbekwaam is, of niet.

Wilsbekwaam

Wilsbekwaam wil zeggen dat uw cliënt een bepaalde beslissing zelf kan nemen. Hij begrijpt waar het over gaat en overziet welke gevolgen zijn besluit heeft. Als uw cliënt wilsbekwaam is voor medicijngebruik en hij verzet zich, dan mag de arts de medicatie niet geven. Een uitzondering geldt als er een noodsituatie ontstaat waarin de medicatie de enige manier is om het gevaar af te wenden. Het gevaar moet, zoals de wet zegt, een rechtstreeks gevolg zijn van 'een stoornis van de geestesvermogens'. Dit kan alleen als uw cliënt is opgenomen via artikel 60, of met een inbewaringstelling (ibs) of rechterlijke machtiging (rm). De Bopz-arts kan een ibs aanvragen als dat nodig is. 

Wilsonbekwaam

Wanneer uw cliënt wilsonbekwaam is voor beslissingen over medicatie, dan moet de behandelaar toestemming vragen aan zijn wettelijke vertegenwoordiger. Als hij het eens is met de medicatie, wordt dit vastgelegd in het zorgplan.

Is de vertegenwoordiger het niet eens met de medicatie? Ook dit wordt vastgelegd in het zorgplan, met vermelding van de argumenten voor en tegen de medicatie. Mocht de arts toediening van medicatie om medische redenen absoluut noodzakelijk vinden, dan kan hij de medicijnen (onder dwang) geven, ook als uw cliënt zich verzet. Er is dan ook sprake van dwangmedicatie. 

Medisch onderzoek

Het kan zijn dat uw cliënt een aandoening heeft die medisch onderzocht en behandeld moet worden. Als uw cliënt zonder die behandeling ernstige gezondheidsschade oploopt, dan mag de arts besluiten om hem onder dwang te behandelen. Uw cliënt kan dan bijvoorbeeld vastgehouden worden en een injectie krijgen, of hij krijgt polsbandjes om om te voorkomen dat hij een infuus eruit trekt. 

De arts zal hierbij in principe eerst overleggen met de vertegenwoordiger en de verzorgers of begeleiders. De arts is echter de enige die het besluit kan nemen. 

Ongemerkt medicatie toedienen

Vaak wordt gevraagd of men medicatie zo mag geven dat de cliënt het zelf niet merkt, bijvoorbeeld door een tablet in het eten te verstoppen of een drankje door de pap of het drinken te mengen. Bij een wilsbekwame persoon is dit nooit toegestaan. Als uw cliënt echter niet in staat is om hier zelf een goede beslissing over te nemen, dan is verborgen toediening soms de enige manier om noodzakelijke medicatie te geven zonder telkens de strijd aan te gaan.

Het is goed om u te realiseren dat het in deze situatie echt om dwangmedicatie gaat. Ook als het al jarenlang zo gaat en iedereen in de omgeving het accepteert. Het blijft dwang en deze handelswijze moet daarom in ieder geval goed beargumenteerd in het zorgplan staan, zodat de aanpak ook regelmatig geëvalueerd wordt.