Wat betekent dit voor: familie professional

professional

Wat zijn vrijheidsbeperkingen?

Beperking van de vrijheden is een vorm van dwang. Daarom moet u uw cliënt altijd eerst proberen te helpen met minder ingrijpende middelen.

Vrijheid

Vrijheid hoort bij de universele rechten van de mens. In Nederland mag men bijvoorbeeld zelf weten wat men zegt (vrijheid van meningsuiting), waar men heen gaat (bewegingsvrijheid) en hoe men leeft. Natuurlijk wel binnen bepaalde grenzen.

Wonen in een instelling

Als uw cliënt in een instelling gaat wonen, houdt hij recht op zijn vrijheden. Dat geldt natuurlijk als uw cliënt vrijwillig is opgenomen, maar ook bij een opname zonder instemming en zonder verzet, en bij een gedwongen opname. Uw cliënt heeft de vrijheid om post ontvangen, te bellen en/of bezoek te ontvangen. 

Beperking van de bewegingsvrijheid

Soms kan de Bopz-arts van de instelling de bewegingsvrijheid van een cliënt beperken. Dit kan alleen als hij is opgenomen via artikel 60, met een inbewaringstelling of met een rechterlijke machtiging (een gedwongen opname). 

Andere vrijheidsbeperkingen

In de Wet Bopz staan meer vrijheidsbeperkingen, zoals het doorzoeken van post en een verbod op telefoneren, maar deze vrijheidsbeperkingen zijn niet toegestaan bij een opname via artikel 60.  

Redenen

De Bopz-arts mag niet zomaar de bewegingsvrijheid van zijn cliënten beperken. Hij mag dit alleen doen:

• Om te voorkomen dat de gezondheid van de cliënt ernstig in gevaar komt.
• Om te voorkomen dat de cliënt iets strafbaars doet.
• Om de orde in de instelling te bewaren.

Uitleg

De Bopz-arts moet de cliënt (schriftelijk) uitleggen waarom hij de vrijheden beperkt. Hij moet ook laten weten dat de cliënt een klacht kan indienen en de cliëntenvertrouwenspersoon kan inschakelen, als die in de instelling aanwezig is. Vrijheidsbeperking is een ingrijpende maatregel. Het mag alleen als het echt niet anders kan en mag niet langer duren dan nodig.

Verschil met middelen en maatregelen

Vrijheidsbeperkingen zijn iets anders dan middelen en maatregelen (M&M). M&M bestaan uit fixatie (vastbinden), separatie/afzondering en gedwongen toediening van medicijnen, vocht of voeding. De instelling kan middelen en maatregelen toepassen in een acute noodsituatie of als dwangbehandeling. In het laatste geval moeten de maatregelen in het zorgplan zijn opgenomen.
Met name afzondering (opsluiten in een speciale kamer) lijkt veel op een beperking van de bewegingsvrijheid, maar het gaat om verschillende maatregelen die ieder hun eigen omstandigheden vereisen en voorwaarden kennen.  

Goede zorg

Goede zorg helpt uw cliënt om beter te functioneren. Als hulpverlener moet u dwang en beperkingen daarbij zo veel mogelijk voorkomen. Afhankelijk van zijn beperking, kan uw cliënt daar zelf misschien ook aan meewerken. Bijvoorbeeld door te praten met de hulpverleners in de instelling. U kunt uw cliënt vragen wat hij nodig heeft om goed te functioneren. Ook kunt u afspraken maken over de manier waarop u met elkaar omgaat. Als uw cliënt dit niet zelf kan, kunt u daar met zijn vertegenwoordiger over praten. 

Klachten

Is uw cliënt het niet eens met de beperking van zijn vrijheden? Dan kan hij daarover ook een klacht indienen bij de klachtencommissie. Daarvoor geldt een versnelde procedure. De cliënt kan daarbij de hulp inschakelen van de cliëntvertrouwenspersoon, als die beschikbaar is in de instelling.