Dwang in de zorg bij verstandelijke beperkingen
Homepage Dwang in de zorg - In opdracht van Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
 
 
 

Hebt u suggesties of opmerkingen voor het informatiepunt Dwang in de zorg? Laat het ons weten via het contactformulier

 
Info

Wat betekent dit voor: familie professional

professional

Voorwaarden voor goede communicatie

Goede communicatie is alleen mogelijk als aan een aantal voorwaarden wordt voldaan,

Onderzoek

Sinds de jaren negentig wordt veel onderzoek gedaan naar goede communicatie met iemand met een verstandelijke beperking. Vele zorginstellingen en onderzoeksinstituten hebben deskundigheid opgebouwd op basis van samenwerking tussen verschillende vakgroepen: geneeskunde, pedagogiek, logopedie, muziek- en speltherapie, en fysiotherapie. 

Fasen

Communicatie verloopt in drie fasen:

  • Oriëntatie: de cliënt wordt zich bewust dat er iets aan de hand is of dat iemand iets van hem wil.
  • Verwerking: wat er gebeurt, moet even doordringen.
  • Reactie: nadat de cliënt het gebeuren (de opmerking, de vraag) verwerkt heeft, kan hij reageren. Uit zelfbescherming sluiten sommigen zich af als er teveel prikkels op hen afkomen.

Voorwaarden

De volgende factoren zijn volgens Blokhuis c.s. bepalend voor het verloop van de communicatie. Houd er rekening mee dat communicatie meer creativiteit van u vraagt naarmate de cliënt met meer van onderstaande factoren een probleem heeft. 

  • Hoe goed kan de cliënt horen?
  • Kan de cliënt voldoende zien om lichaamstaal waar te nemen?
  • Kan de cliënt zich goed genoeg concentreren om de boodschap te ontvangen en de informatie te verwerken?
  • Hoe goed begrijpt de cliënt taal?
  • Hoe snel kan de cliënt informatie verwerken en reageren op de ander? Vrijwel alle mensen met een verstandelijke beperking hebben meer tijd nodig dan gebruikelijk. Dit is het meest voorkomende gemeenschappelijke kenmerk!
  • Hoe klein moet de afstand zijn tussen u en de cliënt om contact met hem te maken?
  • Zijn er veel storende factoren in de omgeving, zoals drukte door mensen of geluid? 

Ga er niet van uit dat het wel goed zit

Het is de mens eigen om ervan uit te gaan dat alles in orde is, tenzij het tegendeel blijkt. Voor iemand die niet (goed) kan communiceren, is dat een groot probleem. Hij kan zijn communicatieprobleem zelf niet aankaarten. Misschien kan hij zelf niet inzien dat er een communicatieprobleem is, of hij kan zich niet duidelijk uitdrukken. Hoe moet hij overbrengen dat er iets níet goed gaat? Dat is namelijk lang niet altijd aan de buitenkant zichtbaar. Dit wordt vaak over het hoofd gezien, waardoor cliënten al snel aandacht, veiligheid en speelruimte tekort komen. De professionele zorgverlener moet hiervoor open staan en er werk van maken.

Ondersteuningsplan

Communicatievraagstukken horen een expliciet onderdeel uit te maken van het ondersteuningsplan. Ook als de cliënt er niet om vraagt: het signaal dat er belemmeringen zijn moet op zijn minst genoteerd worden.

Communicatiemethoden

U vindt informatie over verschillende communicatiemethoden die zijn gericht op mensen met een ernstige meervoudige beperking op www.communicatiemethodenemb.nl.

Niet gevonden wat u zocht? Ga naar het contactformulier of bel 0900-1121314 (10 eurocent per minuut), en we helpen u graag verder. We zijn maandag t/m vrijdag van 10.00 tot 16.00 uur bereikbaar.
Document acties
Laatste wijziging: 04-12-2009

Waardeer de inhoud van deze pagina

* verplicht in te vullen
*

*

*
Vul de code in die in de afbeelding staat.