Dwang in de zorg bij verstandelijke beperkingen
Homepage Dwang in de zorg - In opdracht van Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
 
 
Meer vragen over Verzet tegen medische hulpmiddelen
Terug naar de vragen »
 

Hebt u suggesties of opmerkingen voor het informatiepunt Dwang in de zorg? Laat het ons weten via het contactformulier

 
Info

Wat betekent dit voor: familie professional

professional

Mijn cliënt trekt zelf een infuus of katheter uit zijn lichaam

Medische hulpmiddelen, zoals een infuus of een katheter, kunnen nodig zijn als een cliënt gezondheidsproblemen heeft. Het kan zijn dat de cliënt die hulpmiddelen (bewust of onbewust) uit zijn lichaam trekt.

Medische hulpmiddelen

Medische hulpmiddelen zoals een infuus, een katheter of een drain, worden voorgeschreven door een arts. De arts zal altijd goed afwegen of deze middelen echt noodzakelijk zijn, omdat een cliënt er veel last van kan hebben. Alleen een arts kan beslissen om dit soort hulpmiddelen in te zetten en om ze weer te verwijderen. Een bevoegd verpleegkundige mag dit uitvoeren, dus de middelen aanbrengen en verwijderen.

Wilsbekwame patiënt

Het gebruik van medische hulpmiddelen gebeurt bij een wilsbekwame cliënt in overleg met cliënt zelf. Als dit niet mogelijk is wordt zijn wettelijke vertegenwoordiger ingeschakeld. De arts moet de beslissing van een wilsbekwame cliënt respecteren. Dus als uw cliënt zelf medische beslissingen kan nemen en hij weigert de medische hulpmiddelen, dan mag de arts ze niet toepassen - ook niet als de toepassing medisch absoluut noodzakelijk is. De arts moet er wel van overtuigd zijn dat de cliënt goed is voorgelicht en de gevolgen van zijn beslissing overziet. 

Wilsonbekwame cliënt

Wanneer vast staat dat een cliënt wilsonbekwaam is (dit is in het (medische) dossier genoteerd), neemt de arts medische beslissingen. Daarvoor moet hij een goed beeld hebben van de situatie van de cliënt, en dus overleggen met mensen uit diens omgeving. De wettelijke vertegenwoordiger behartigt de belangen van de cliënt. Arts en vertegenwoordiger overleggen met elkaar met de bedoeling om het eens te worden over de behandeling en/of onderzoek dat de arts voorstelt. De wettelijke vertegenwoordiger geeft dus toestemming, in plaats van de cliënt.
Het kan zijn dat de vertegenwoordiger en de arts het niet eens worden. Wanneer de arts de behandeling of het onderzoek absoluut noodzakelijk vindt om ernstige gezondheidsschade te voorkomen, dan geeft zijn mening de doorslag. Dit alles is geregeld in de WGBO

Minder ingrijpend alternatief

Als een cliënt zich verzet tegen het gebruik van medische hulpmiddelen, moet de arts bepalen of de toepassing nog echt noodzakelijk is. Misschien is er een goed alternatief dat minder stoort. Dat heeft dan de voorkeur.

Gedwongen toepassing 

In sommige situaties kan een medisch hulpmiddel onder dwang toegepast worden. Dit kan alleen als:

  • de cliënt wilsonbekwaam is;
  • hij het hulpmiddel dringend nodig heeft;
  • er geen redelijk alternatief is. 

Het is wettelijk toegestaan om de cliënt bijvoorbeeld polsbandjes of wanten aan te doen waardoor hij een katheter, drain of infuus er niet meer uit kan trekken. Deze gedwongen toepassing moet altijd zo kort mogelijk duren als verantwoord en mogelijk is. Voor zover mogelijk moet de cliënt een begrijpelijke uitleg krijgen. Verder is het belangrijk dat begeleiders en verzorgers goede instructies krijgen over de toepassing van de dwang.

Complicaties

Tot slot is veel aandacht nodig voor het voorkomen van complicaties. Mochten er toch complicaties optreden, dan moeten deze uiteraard direct bestreden worden. 

Wettelijk kader 

Deze vorm van dwang bij een wilsonbekwame cliënt is een dwangbehandeling in het kader van de Wgbo. Een Bopz-indicatie is hier niet aan de orde, omdat het niet gaat om dwang ter bestrijding van het gevaar dat het gevolg is van een geestesstoornis.

Niet gevonden wat u zocht? Ga naar het contactformulier of bel 0900-1121314 (10 eurocent per minuut), en we helpen u graag verder. We zijn maandag t/m vrijdag van 10.00 tot 16.00 uur bereikbaar.
Document acties
Laatste wijziging: 05-03-2010

Waardeer de inhoud van deze pagina

* verplicht in te vullen
*

*

*
Vul de code in die in de afbeelding staat.