Wat betekent dit voor: familie professional
familie
Lees voor..Zelfverwonding (automutilatie)
Automutilatie wil zeggen dat iemand zichzelf verwondingen toebrengt. Bijvoorbeeld door zijn eigen huid tot bloedens toe open te krabben of door met het hoofd ergens tegen aan te bonken. Zelfverwonding is een van de ernstigste problemen onder alle ernstige gedragsvraagstukken.
Probleem voor uw familielid
Zelfverwonding is allereerst een probleem voor uw familielid zelf. Het kan zeer ernstige lichamelijke gevolgen hebben. Bovendien kan automutilatie ook een symptoom zijn van iets anders, bijvoorbeeld lichamelijke klachten of een ziek gevoel. Ook kan het te maken hebben met (emotionele) verwaarlozing en verveling.
Probleem voor de omgeving
Automutilatie is ook een ernstig probleem voor de omgeving. Het gedrag zelf is erg moeilijk om aan te zien, net als de gevolgen. Dat geldt voor de directbetrokkenen, de huisgenoten en de begeleiders.
Oorzaak
Het is moeilijk om de factoren te achterhalen die bijdragen aan zelfverwonding. De oorzaken kunnen in de persoon zelf liggen, maar ook in de omgeving. Denk bijvoorbeeld aan contacten en relaties met andere mensen en de concrete omgeving waarin uw familielid verblijft (het gebouw, zijn kamer, de sfeer op de afdeling). Vervolgens is het de vraag of het vaststellen van de oorzaak wel helpt om het probleem op te lossen.
Tegen de tijd dat automutilatie een terugkerend patroon is geworden, is de oorspronkelijke oorzaak vaak allang niet meer te achterhalen - als er al één duidelijke, unieke, oorzakelijke factor aan te wijzen is geweest.
Bescherming
Zeker is dat zelfverwonding heftige reacties kan oproepen. Het leidt vaak tot heftige emoties en een sterke drang om het automutileren terug te dringen. Vooral professionals willen vaak beschermende maatregelen bedenken en beschermende middelen voorschrijven. Bijvoorbeeld hulpmiddelen, vaak op maat ontworpen. Ook worden geneesmiddelen voorgeschreven.
Inperking
Het klinkt misschien vreemd, maar bescherming bieden heeft ook een risico. De valkuil is dat het blijft bij de bescherming, en dat men niet kijkt naar de onderliggende problemen. Bescherming wordt dan al snel inperking, oftewel dwang. Die dwang bestaat uit lichamelijke inperking, zoals polsbandjes, washandjes om de handen, helmen ter bescherming van ogen en oren. Maar ook in psychologisch en emotioneel opzicht is er vaak sprake van dwang: uw familielid krijgt steeds minder vrijheid om te doen wat hij wil, wordt misschien afgezonderd uit het huishouden, en kan niet meer meedoen in de open maatschappij.
Inperking kan leiden tot zelfverwonding
Uit onderzoek blijkt dat meer behandeling leidt tot meer inperking. En hoe meer inperking, hoe meer zelfverwonding. Een effectievere aanpak is om te kijken in welke opzichten uw familielid beter in zijn vel kan komen. Is het mogelijk hem meer keuzevrijheid te geven, ook al is dat op kleine, en voor u misschien schijnbaar onbelangrijke dingen? Is een afwisselender daginvulling mogelijk, of heeft hij juist meer behoefte aan rust? Iedere persoon is uniek en het is de kunst om uit te vinden hoe uw familielid zich zo prettig mogelijk voelt.
Aanpak
Er is geen eenduidig recept om zelfverwonding aan te pakken. Het is in ieder geval belangrijk dat u en de professionele begeleiders goed letten op eventuele lichamelijke klachten en nagaan of uw familielid misschien slecht ziet of slecht hoort. Ook een goed beeld van de verstandelijke vermogens en emotionele ontwikkeling van uw familielid is van groot belang. Onderdrukken van zelfverwonding met medicatie moet zo veel mogelijk voorkomen worden. Psychofarmaca verhelpen de oorzaak niet en ze hebben vaak bijwerkingen waarvan de gebruiker zich heel beroerd kan voelen. De kans dat automutilatie juist toeneemt is dan reëel.
Dwang terugdringen
Probeer samen met de begeleiders te zoeken naar manieren om vrijheidsbeperkende middelen zo veel mogelijk terug te dringen. Dat kan gaan om een goede balans tussen activiteiten en rust, goede voorwaarden voor nachtrust, en een goed evenwicht tussen betrokkenheid en afstand (kalmte). Als vrijheidsbeperkende middelen echt noodzakelijk zijn, zoek dan naar veilige alternatieven. Welke maatregelen goed werken verschilt erg van persoon tot persoon. U kunt met de begeleiders overleggen welke maatregelen zinvol zijn om te proberen.
Deel op twitter
Deel op facebook
Deel op linkedin
