Wat betekent dit voor: familie professional

familie

Mijn familielid trekt zelf een infuus of katheter uit zijn lichaam

Medische hulpmiddelen, zoals een infuus of een katheter, kunnen nodig zijn als uw familielid gezondheidsproblemen heeft. Het kan zijn dat uw familielid die hulpmiddelen (bewust of onbewust) uit zijn lichaam trekt.

Medische hulpmiddelen

Medische hulpmiddelen worden voorgeschreven door een arts. Met medische hulpmiddelen bedoelen we hier bijvoorbeeld een infuus, een katheter of een drain. Deze kunnen nodig zijn bij de behandeling van een ziekte of om uw familielid gezond te houden. De middelen zijn dan een voorwaarde om goede zorg te verlenen. De arts zal altijd goed afwegen of deze middelen echt noodzakelijk zijn, omdat ze ook hinderlijk kunnen zijn voor uw familielid. Alleen een arts kan beslissen om dit soort hulpmiddelen in te zetten en om ze weer te verwijderen. Een bevoegd verpleegkundige mag dit uitvoeren, dus de middelen aanbrengen en verwijderen.

Wilsbekwame patiënt

Het gebruik van medische hulpmiddelen gebeurt bij een wilsbekwame patiënt in overleg met patiënt zelf. Als dit niet mogelijk is wordt zijn wettelijke vertegenwoordiger ingeschakeld. De arts moet de beslissing van een wilsbekwame patiënt respecteren. Dus als uw familielid zelf medische beslissingen kan nemen en hij weigert de medische hulpmiddelen, dan mag de arts ze niet toepassen - ook niet als de toepassing medisch absoluut noodzakelijk is. De arts moet er wel van overtuigd zijn dat de patiënt goed is voorgelicht en de gevolgen van zijn beslissing overziet. 

Wilsonbekwame patiënt

Bij een patiënt van wie de wilsonbekwaamheid is vastgesteld en in het (medische) dossier is genoteerd, neemt de arts medische beslissingen. Daarvoor moet hij een goed beeld hebben van de situatie van de patiënt, en dus overleggen met mensen uit de omgeving van de patiënt. De wettelijke vertegenwoordiger behartigt de belangen van uw familielid. Arts en vertegenwoordiger overleggen met elkaar met de bedoeling om het eens te worden over de behandeling en/of voorafgaand onderzoek dat de arts voorstelt. De wettelijke vertegenwoordiger geeft dus toestemming, in plaats van uw familielid. Het kan zijn dat de vertegenwoordiger en de arts het niet eens worden. Wanneer de arts de behandeling of het onderzoek absoluut noodzakelijk vindt om ernstige gezondheidsschade te voorkomen, dan geeft zijn mening de doorslag. Dit alles is geregeld in de WGBO. 

Minder ingrijpend alternatief

Als uw familielid zich verzet tegen het gebruik van medische hulpmiddelen, moet de arts bepalen of de toepassing nog echt noodzakelijk is. Misschien is er een goed alternatief dat uw familielid minder stoort. Dat verdient dan de voorkeur.

Gedwongen toepassing 

In sommige situaties kan een medisch hulpmiddel onder dwang toegepast worden. Dit kan alleen als:

• uw familielid wilsonbekwaam is;
• hij het hulpmiddel dringend nodig heeft;
• er geen redelijk alternatief is. 

Het is wettelijk toegestaan om bijvoorbeeld polsbandjes of wanten aan te doen waardoor de cliënt een katheter, drain of infuus er niet meer uit kan trekken. Deze gedwongen toepassing moet altijd zo kort mogelijk duren als verantwoord en mogelijk is. Voor zover mogelijk moet uw familielid een begrijpelijke uitleg krijgen. Verder is het belangrijk dat begeleiders en verzorgers goede instructies krijgen over de toepassing van deze middelen, gezien de belasting en de risico´s voor de cliënt.

Tot slot is veel aandacht nodig voor het voorkomen van complicaties. Mochten er toch complicaties optreden, dan moeten deze uiteraard direct bestreden worden. 

Wettelijk kader 

Deze vorm van dwang bij een wilsonbekwame patiënt is een dwangbehandeling in het kader van de WGBO.