Wat betekent dit voor: familie professional

familie

Mogen hulpverleners mijn familielid dwingen om te eten en te drinken?

Tegen de zin moeten eten of drinken is een heel ingrijpende maatregel. Daarom mag dat in principe niet. Alleen als de gezondheid van uw familielid gevaar loopt omdat hij structureel weigert te eten en/of te drinken, is ingrijpen mogelijk. Zorgverleners moeten dit echter zo veel mogelijk proberen te voorkomen.

Gevaar voor de gezondheid

Gedwongen voedsel of vocht is alleen te rechtvaardigen als uw familielid ondervoed of uitgedroogd dreigt te raken. Dan is er sprake van gevaar voor de gezondheid van uw familielid. Bij gevaar voor de gezondheid kan dwang worden toegepast. Dat kan alleen als uw familielid gedwongen is opgenomen via artikel 60, met een inbewaringstelling of met een rechterlijke machtiging. In dit geval kan het gaan om sondevoeding. Uw familielid  krijgt dan een slangetje door de neus naar de maag waar vloeibaar voedsel of vocht doorheen loopt.
Als uw familielid probeert om de sondeslang uit het lichaam te trekken, kunnen de hulpverleners nog een stap verder gaan. Uw familielid kan dan gefixeerd (vastgebonden) worden. Dit is een extreme situatie die alleen in het uiterste geval mag worden toegepast. 

Omstandigheden

Gedwongen voeding of vocht mag alleen onder strikte voorwaarden. Afhankelijk van de situatie kan er sprake van dwang op grond van de WGBO, of op grond van de Bopz. 

Ernstig nadeel voor de gezondheid

De WGBO is van toepassing als uw familielid gedwongen voedsel of vocht nodig heeft vanwege een lichamelijke oorzaak. Bijvoorbeeld als u familielid een operatie heeft gehad en daarna te verzwakt is om te eten. Als hij in die staat zijn situatie niet kan overzien, kan de behandelaar hem wilsonbekwaam verklaren en is gedwongen voeding of vocht mogelijk op grond van de WGBO. Dit zal overigens wel altijd met de familie besproken worden.

Gevaar als gevolg van de verstandelijke beperking

De Bopz is van toepassing als uw familielid weigert om te eten en of drinken zonder een lichamelijke oorzaak, maar als gevolg van 'een stoornis van de geestesvermogens' (in dit geval de verstandelijke beperking). Als een arts constateert dat dit leidt tot een gevaarlijke situatie, dan is gedwongen voeding en of vocht mogelijk. Dit kan alleen als uw familielid gedwongen is opgenomen (artikel 60, inbewaringstelling of rechterlijke machtiging) in een instelling met Bopz-aanmerking. 

Goede zorg 

Goede zorg wil zeggen dat de hulpverleners het uiterste zullen proberen om uw familielid te laten eten en of drinken om zo te voorkomen dat dwang gebruikt moet worden. Soms is het noodzakelijk om dit onder dwang te laten plaatsvinden. Niet eten en drinken is zeer gevaarlijk voor de gezondheid en daarom kan onder dwang ingrijpen gerechtvaardigd zijn. De gedwongen toediening moet zo kort mogelijk duren; de arts bepaalt hoe lang dat is.

Klacht

Uw familielid kan een klacht indienen als hij het niet eens is met de gedwongen voeding of vocht. U kunt dit ook namens uw naaste doen.