Wat betekent dit voor: familie professional

familie

Kan een vrijwillig opgenomen cliënt gedwongen eten en drinken krijgen?

Nee, dat mag dat niet. Maar in een noodsituatie kan de behandelaar verzoeken om een gedwongen opname, en dan is gedwongen voedsel wel mogelijk.

Hoe is het geregeld?

Niemand mag uw naaste dwingen om te eten of drinken – tenzij zijn gezondheid ernstig in gevaar is. Dan mag de behandelaar beslissen om gedwongen voeding of vocht te geven, bijvoorbeeld via een sonde (een slangetje door de neus). Welke regels daarvoor gelden, hangt af van de situatie.

Bij acuut gevaar door 'een stoornis van de geestesvermogen'
Als uw naaste vrijwillig is opgenomen, mogen hulpverleners hem in principe niet dwingen om te eten of te drinken. Dat ligt anders in een noodsituatie. Bij een acuut gevaar moet de behandelaar direct ingrijpen om uw naaste te beschermen. Het gaat hier om gevaar dat ontstaat door een een stoornis van de geestesvermogens.

De behandelaar moet in deze situatie eerst een inbewaringstelling (ibs) aanvragen. Zodra die aanvraag weg is mag de verpleging of de behandelaar uw naaste alvast vocht of voeding geven. Het is dus mogelijk dat uw naaste al gedwongen vocht of voeding krijgt, terwijl de ibs-aanvraag wordt afgewezen. Dan moet de behandeling direct stoppen.

Bij ernstig nadeel voor de gezondheid
Is uw naaste vrijwillig opgenomen en krijgt hij vocht of voeding onder dwang vanwege gevaar voor de gezondheid? Dan is een ibs-procedure niet altijd nodig. Dat hoeft alleen als uw naaste niet in de instelling wil blijven. Wel moet de behandelaar van uw naaste hem in deze situatie wilsonbekwaam verklaren. Hij vindt dan dat uw naaste zelf niet kan beslissen over zijn eigen gezondheid. De behandelaar moet dan een vertegenwoordiger, bijvoorbeeld familie, om toestemming vragen voor de gedwongen vocht of voeding.

Schriftelijke uitleg

De behandelaar geeft uw naaste of zijn vertegenwoordiger schriftelijk uitleg waarom hij gedwongen wordt om te eten en te drinken. De behandelaar informeert ook de geneesheer-directeur en de Inspectie voor Gezondheidszorg. En de wettelijk vertegenwoordiger of iemand van de familie.
Bij gedwongen vocht of voeding vanwege een ernstig medisch probleem hoeft de behandelaar geen schriftelijke uitleg te geven. Een melding bij de geneesheer-directeur en de inspectie is dan ook niet nodig.

Wat kunt u doen?

Uw naaste kan ernstig ziek worden en zelfs overlijden als hij niet eet of drinkt. U kunt proberen om hulp te vinden die uw naaste wél motiveert om aan de gezondheid te denken. Dat kan best lastig zijn, zeker als hij minder goede ervaringen heeft met de hulpverlening. Maar gelukkig zijn er vele soorten hulp. Probeer samen met iemand die uw naaste vertrouwt te zoeken naar goede hulp.

Klacht indienen

Krijgt uw familielid al onder dwang eten en drinken en wilt u daar iets tegen doen? Echtgenoten, ouders, voogden, curatoren en mentoren kunnen een klacht indienen bij de klachtencommissie van de instelling.