Wat betekent dit voor: familie professional
familie
Wat is fixeren?
Fixatie wil zeggen dat iemand in zijn bewegingsmogelijkheden wordt beperkt. Dat kan gebeuren met fixatiemateriaal, zoals onrustbanden, maar ook iemand vasthouden (en daardoor tegenhouden om iets te doen) valt eronder.
Zweedse band
Het bekendste voorbeeld van fixatie is de zogenaamde Zweedse band waarmee iemand op de stoel of in zijn bed vastgebonden wordt. Die is ook het beruchtst. Als gevolg van complicaties bij het gebruik hiervan zijn al meerdere mensen overleden. Veel zorgverleners en beleidsmakers pleiten er daarom voor de Zweedse band volledig te verbieden.
Andere vormen
Andere veelgebruikte vormen zijn polsbandjes, enkelbanden, verpleegdeken/-laken, stoelplank en bedhekken.
Opsluiten is geen fixatie
Opsluiten in een ruimte (bijvoorbeeld een kamer, huis of tuin) is ook een vorm van vrijheidsbeperking, maar er is een belangrijk verschil met fixatie. Bij fixatie wordt het lichaam van uw familielid vastgebonden of vastgehouden, wat nog een stap verder gaat dan opsluiten. Dit maakt fixatie dan ook tot een bijzonder ingrijpende, risicovolle en belastende ingreep.
Risico
Vanwege het gevaar van afknellen of verstikking mogen fixatiematerialen alleen met de grootste terughoudendheid en zorgvuldigheid worden toegepast. Het gebruik schendt bovendien een van de fundamentele mensenrechten, namelijk de persoonlijke bewegingsvrijheid. Daarom willen professionele zorginstellingen, de overheid en de inspectie voor de gezondheidszorg het gebruik van fixatiemateriaal zo veel mogelijk beperken.
Praktijk
In de praktijk zijn vaak twee soorten redenen om een cliënt te fixeren:
Bescherming tegen lichamelijke risico’s
Denk hierbij aan allerlei vormen van fixatie om valpartijen en zwerfgedrag te voorkomen. Middelen zijn bijvoorbeeld een Zweedse band in een stoel, een stoelplank dwars voor het lichaam op de armleuningen, of bedhekken om te voorkomen dat uw familielid uit bed stapt en uitglijdt op de gladde vloer.
Steeds meer instellingen zien in dat dit eigenlijk geen goede reden is om iemand te fixeren. Tegen valpartijen en zwerven zijn allerlei andere maatregelen mogelijk, zoals een laag bed, een stroeve vloer, een signaleringsmatje, enzovoort. U vindt hierover meer informatie op Zorg voor beter. Eventuele letsels blijken in de praktijk vaak ernstiger als er wel fixatiemiddelen zijn gebruikt, dan wanneer de persoon niet was gefixeerd.
Afremmen van belastend of gevaarlijk gedrag
Een bekend voorbeeld zijn de polsbandjes bij iemand die zichzelf verwondt door op de ogen of de oren te slaan. Het gedrag kan ook op iemand anders gericht zijn.
