Wat betekent dit voor: familie professional

familie

Wat zijn vrijheidsbeperkingen?

Beperking van de vrijheden is een vorm van dwang. Hulpverleners moeten uw naaste altijd eerst proberen te helpen met minder ingrijpende middelen.

Vrijheid

Vrijheid hoort bij de universele rechten van de mens. In Nederland mag men bijvoorbeeld zelf weten wat men zegt (vrijheid van meningsuiting), waar men heen gaat (bewegingsvrijheid) en hoe men leeft. Natuurlijk wel binnen bepaalde grenzen.

Wonen in een instelling

Als uw familielid in een instelling gaat wonen, houdt hij recht op zijn vrijheden. Dat geldt natuurlijk als uw familielid vrijwillig is opgenomen, maar ook bij een opname zonder instemming en zonder verzet, en bij een gedwongen opname. Uw familielid heeft de vrijheid om post ontvangen, te bellen en/of bezoek te ontvangen. 

Beperking van de bewegingsvrijheid

Soms kan de Bopz-arts van de instelling de bewegingsvrijheid beperken. Dit kan alleen als uw familielid is opgenomen via artikel 60, met een inbewaringstelling of met een rechterlijke machtiging (een gedwongen opname). 

Andere vrijheidsbeperkingen

Andere vrijheidsbeperkingen uit de wet Bopz zijn alleen toegestaan als uw naaste is opgenomen via een inbewaringstelling of een rechterlijke machtiging. Het gaat dan bijvoorbeeld om het doorzoeken van post en een verbod op telefoneren. Deze beperkingen zijn niet toegestaan bij een opname via artikel 60, en komen daarom slechts weinig voor in instellingen voor mensen met een verstandelijke beperking.  

Redenen

De Bopz-arts mag niet zomaar de vrijheden van uw naaste beperken. Hij mag dit alleen doen:

• Om te voorkomen dat de gezondheid van uw naaste ernstig in gevaar komt.
• Om te voorkomen dat uw naaste iets strafbaars doet.
• Om de orde in de instelling te bewaren.

Uitleg

De Bopz-arts moet uw familielid (schriftelijk) uitleggen waarom hij de vrijheden beperkt. Hij moet ook laten weten dat uw naaste een klacht kan indienen en dat uw naaste de cliëntenvertrouwenspersoon kan inschakelen, als die in de instelling aanwezig is. Vrijheidsbeperking is een ingrijpende maatregel. Het mag alleen als het echt niet anders kan en mag niet langer duren dan nodig.

Verschil met middelen en maatregelen

Vrijheidsbeperkingen zijn iets anders dan het toepassen van middelen en maatregelen (M&M). M&M bestaan uit fixatie (vastbinden), separatie/afzondering en gedwongen toediening van medicijnen, vocht of voeding. Middelen en maatregelen worden toegepast om een acute noodsituatie tot rust te brengen of als dwangbehandeling. In het laatste geval moeten de maatregelen in het zorgplan zijn opgenomen.
Met name afzondering (opsluiten in een speciale kamer) lijkt veel op een beperking van de bewegingsvrijheid, maar het gaat om verschillende maatregelen die ieder hun eigen omstandigheden vereisen en voorwaarden kennen.  

Goede zorg

Goede zorg helpt uw familielid om beter te functioneren. Hulpverleners moeten dwang en beperkingen daarbij zo veel mogelijk voorkomen. Afhankelijk van zijn beperking, kan uw naaste daar zelf misschien ook aan meewerken. Bijvoorbeeld door te praten met de hulpverleners. Uw naaste kan laten weten wat hij nodig heeft om goed te functioneren en kan afspraken maken over de manier waarop hij met hulpverleners en medecliënten omgaat. Als uw familielid dit niet zelf kan, is zijn vertegenwoordiger de juiste persoon om zijn belangen te behartigen. 

Klachten

Is uw naaste het niet eens met de beperking van zijn vrijheden? Dan kan hij daarover ook een klacht indienen bij de klachtencommissie. Daarvoor geldt een versnelde procedure. In veel instelling is een cliëntvertrouwenspersoon beschikbaar, die uw naaste kan helpen bij het indienen van een klacht.