Wat betekent dit voor: cliënt familie professional

professional

Is gedwongen medicatie mogelijk tijdens een vrijwillige opname?

Nee, dwangmedicatie is niet mogelijk als de cliënt vrijwillig is opgenomen. Alleen in een noodsituatie mag een behandelaar soms wel dwangmedicatie geven, ook tijdens een vrijwillige opname.

Noodsituatie

Tijdens een vrijwillige opname krijgt de cliënt alleen medicijnen als hij dat wil. Alleen in de volgende noodsituaties kan de behandelaar besluiten om dwangmedicatie te geven aan een cliënt die vrijwillig is opgenomen:

Bij acuut gevaar door een psychische ziekte
De cliënt is een acuut gevaar voor zichzelf of anderen. Dan moet de behandelaar direct ingrijpen om de cliënt of anderen te beschermen. Het gevaar komt door een psychische ziekte. De behandelaar moet in deze situatie eerst een inbewaringstelling (ibs) aanvragen. Als hulpverlener mag u de cliënt alvast vasthouden en dwangmedicatie geven, als er echt sprake is van nood. De medicatie die de cliënt krijgt moet kort werken. Depotmedicatie mag dus niet. 
Het is in de praktijk dus mogelijk dat de cliënt al medicatie krijgt, terwijl de ibs-aanvraag later wordt afgewezen. Dan moet de dwangmedicatie uiteraard direct stoppen. Deze vorm van dwang valt onder ‘middelen en maatregelen’ (art 39 wet Bopz).

Bij ernstig nadeel voor de gezondheid
Bij ernstig gevaar voor de gezondheid van de cliënt is een ibs-procedure niet altijd nodig. De behandelaar kan de cliënt dan terzake wilsonbekwaam verklaren. Hij bepaalt dan dat de cliënt zelf niet kan beslissen over zijn behandeling. De behandelaar moet dan een vertegenwoordiger, bijvoorbeeld een familielid, om toestemming vragen voor de medicatie. Deze vorm van dwang valt onder de Wgbo (art 7:466 BW).

Uit het ziekenhuis vertrekken

Het is mogelijk dat de behandelaar dwangmedicatie als enige oplossing ziet, maar dat hij (nog) geen ibs heeft aangevraagd. Dan kan de cliënt de dwang voorkomen door uit het ziekenhuis weg te gaan en een andere behandeling te zoeken. Geeft uw cliënt aan dat hij dit van plan is? Raad hem dan aan om dit eerst te bespreken met zijn behandelaar. Misschien is binnen het ziekenhuis toch nog een andere behandeling mogelijk waar de cliënt wel aan mee wil werken. Of misschien kan de behandelaar de cliënt doorverwijzen naar een andere instelling of naar de ambulante hulpverlening. De behandelaar zal de cliënt ook uitleggen waarom hij de behandeling nodig vindt en welke gevaren hij ziet als de cliënt alle behandelingen weigert. 

Overleg

De cliënt kan ook aan de behandelaar vragen waarom hij medicatie nodig vindt. Probeer goed te begrijpen waarom de cliënt deze medicatie niet wil. Zoek met een cliënt naar de behandeling waar hij wel aan mee wil werken. U kunt de cliënt ook wijzen op de mogelijkheid om een second opinion te doen.

Klacht

Is de cliënt het niet eens met de gedwongen medicatie, dan kan hij contact opnemen met de patiëntenvertrouwenspersoon of een klacht indienen bij de klachtencommissie (art 41 Wet Bopz).