Wat betekent dit voor: cliënt familie professional

professional

Hoe lang mag een cliënt gedwongen medicatie krijgen?

Gedwongen medicatie mag niet langer duren dan nodig. Als er geen gevaar meer is, moet de gedwongen medicatie stoppen. Een arts bepaalt wanneer dat is.

Reden

Hoe lang dwangmedicatie mag duren, hangt af van de reden waarom de cliënt de medicijnen krijgt.

Een noodsituatie
Dwangmedicatie in een noodsituatie valt onder ‘middelen en maatregelen’ in de Wet Bopz (art 3 Besluit middelen en maatregelen). Deze vorm van dwang moet stoppen zodra het gevaar voorbij is en mag maximaal zeven dagen duren. De behandelaar mag de cliënt alleen kortwerkende medicatie geven die maximaal zeven dagen werkt. Na die zeven dagen kan de behandelaar een dwangbehandeling starten als het gevaar nog niet voorbij is.

Dwangbehandeling
De Wet Bopz regelt een aantal dingen rond de duur van dwangbehandeling. Het maakt uit of de dwangbehandeling wordt ingezet omdat de cliënt anders te lang opgenomen zou blijven (extern gevaar) of om een gevaar op te lossen dat de cliënt in de instelling veroorzaakt (intern gevaar).

• Duur van dwangbehandeling om te voorkomen dat de cliënt te lang opgenomen blijft (art 38c lid 2 Wet Bopz)
  Deze vorm van dwangbehandeling mag in eerste instantie maximaal drie maanden duren. Als de behandelaar daarna verlenging nodig vindt, dan moet de geneesheer-directeur hierover beslissen. Beslist de geneesheer-directeur dat de cliënt nog langer dwangmedicatie moet krijgen, dan mag deze dwangbehandeling weer maximaal drie maanden duren. Hij moet dan wel aangeven waarom hij denkt dat de behandeling er toch nog voor gaat zorgen dat de cliënt sneller naar huis kan. Na die drie maanden kan de dwangmedicatie ook nog verlengd worden, maar dan moet de geneesheer-directeur er weer opnieuw naar kijken. Na die verlenging mag de dwangbehandeling weer maximaal drie maanden duren. In de wet staat niet hoe vaak de geneesheer-directeur de dwangbehandeling mag verlengen. Wel moet hij steeds beter aangeven waarom hij denkt dat de behandeling alsnog het gewenste effect heeft, namelijk dat de cliënt met ontslag kan.
  
  
• Duur van dwangbehandeling om gevaar in de instelling weg te nemen 
  Voor dwangbehandeling om gevaar in de instelling weg te nemen, geldt geen maximumtermijn. De gedwongen medicatie moet stoppen zodra het gevaar weg is.

Ernstig nadeel voor de gezondheid
Dwangmedicatie bij ernstig nadeel voor de gezondheid valt onder de Wgbo. Deze dwang is mogelijk zolang er gevaar is voor de gezondheid van de cliënt. Het gevaar hoeft niet per se te komen door een psychische ziekte. Er is geen maximale termijn voor deze dwang. Maar het mag nooit langer duren dan nodig is. Als het gevaar er niet meer is, dan moet de behandelaar de gedwongen medicatie stoppen.

Goede zorg

Goede zorg wil zeggen dat hulpverleners de juiste beslissingen nemen in moeilijke situaties. Daarbij maakt u een afweging tussen de beste hulp voor de cliënt en de veiligheid voor alle betrokkenen. Soms is dwang onvermijdelijk en kan het niet anders. Zorg er dan voor dat dwang zo zorgvuldig mogelijk wordt toegepast. Als de arts gedwongen medicatie noodzakelijk vindt, mag dit niet langer duren dan nodig. De arts moet de situatie dus voortdurend blijven beoordelen en ernaar streven om de cliënt zo min mogelijk medicatie onder dwang te geven. Artsen moeten altijd streven naar een behandeling zonder dwang. Zij kunnen bijvoorbeeld proberen om samen met de cliënt te zoeken naar een behandeling waar hij wel aan mee wilt werken.

Wat kunt u doen?

Vindt de cliënt dat hij ten onrechte gedwongen medicatie krijgt? Bespreek dan zijn bezwaren met hem en leg uit waarom de behandelaar medicatie wel nodig vindt. U moet uw cliënt wijzen op de mogelijkheid van een second opinion, de patiëntenvertrouwenspersoon en de klachtencommissie (art 40a Wet Bopz).