Wat betekent dit voor: cliënt familie professional

professional

Wanneer mag een behandelteam iemand separeren of afzonderen?

Hulpverleners mogen een cliënt alleen separeren of afzonderen bij gevaar (in noodsituaties) of als dwangbehandeling. De cliënt kan er ook zelf voor kiezen om naar de separeer of afzonderingskamer te gaan, om tot rust te komen.

Eigen keuze

Een cliënt kan er zelf voor kiezen om naar een separeer of afzonderingskamer te gaan. Hij overlegt dit met zijn behandelaar of met de verpleging en het staat ook in het behandelplan. Sommige instellingen hebben hiervoor speciale ruimtes, minder kaal dan een echte separeer maar wel afgezonderd van andere mensen. Ze heten special care unit of comfortrooms. De verpleging mag de deur van zo'n kamer niet op slot doen. De cliënt kan er dus uit als hij dat wil.

Goede zorg

Separeren of afzonderen is heel ingrijpend. Het is dan ook de allerlaatste optie en mag alleen als het echt niet anders kan. U moet dus altijd kijken of er andere, minder ingrijpende mogelijkheden zijn. U maakt daarbij een afweging tussen de beste hulp voor de cliënt en de veiligheid voor alle betrokkenen.

Situaties

In de volgende situaties is separeren of afzonderen soms toegestaan:

Bij acuut gevaar door een psychische ziekte

U mag een cliënt separeren of afzonderen als hij acuut gevaarlijk is voor zichzelf of voor anderen. Dit gevaar komt door een psychische ziekte maar staat nog niet in het behandelplan beschreven. De cliënt wordt bijvoorbeeld psychotisch en bedreigt een andere cliënt of hulpverlener. Of hij dreigt zichzelf te verwonden. Separeren of afzonderen in zo'n situatie mag alleen als de cliënt gedwongen is opgenomen met een ibs of een rm. Het valt in de Wet Bopz onder de ‘middelen of maatregelen‘. De behandelaar moet de separatie of afzondering  melden aan de wettelijke vertegenwoordiger en de familie van de cliënt. Dit laatste gebeurt uit privacyoverwegingen overigens niet altijd.
Is de cliënt vrijwillig opgenomen, maar is separatie of afzondering echt nodig? Dan moet de behandelaar direct een ibs aanvragen.

Als dwangbehandeling

Separatie als dwangbehandeling (link naar dwangbehandeling) is omstreden en moet volgens de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie zo veel mogelijk teruggedrongen worden.

Bij ernstig nadeel voor de gezondheid

Er kan ook gevaar zijn voor de gezondheid van uw cliënt. Dit gevaar komt dan niet perse door een psychiatrische ziekte. Separatie of afzondering mag dan alleen als uw cliënt te ziek is om over zijn behandeling te beslissen. De behandelaar moet de cliënt dan wilsonbekwaam verklaren. Hij moet iemand anders, zoals de wettelijk vertegenwoordiger van uw cliënt of zijn familie, om toestemming vragen. Is er direct gevaar en is er geen tijd om een vertegenwoordiger te vragen? Dan mag de behandelaar de cliënt ook direct separeren of afzonderen. Dit mag alleen als het echt niet anders kan. Deze vorm van dwang valt onder de WGBO.

Schriftelijke uitleg

Een cliënt die gesepareerd of afgezonderd wordt moet schriftelijk uitleg krijgen waarom dat gebeurt. Daarbij moet gemeld worden dat de cliënt de patiëntenvertrouwenspersoon en de klachtencommissie kan inschakelen.
De behandelaar meldt de separatie of afzondering bij de geneesheer-directeur en de Inspectie voor Gezondheidszorg.

Wijzen op mogelijkheden

Is de cliënt het niet eens met de separatie of afzondering? Vertel hem dan dat hij een second opinion kan vragen en een patiëntenvertrouwenspersoon kan laten komen. Wijs hem er ook op dat hij een klacht kan indienen bij de klachtencommissie. Een cliënt heeft altijd recht op contact met de patiëntenvertrouwenspersoon of de klachtencommissie, ook als hij in de separeer of afzonderingsruimte is. U moet de cliënt helpen dit contact te leggen, als hij dat wil.