Wat betekent dit voor: cliënt familie professional

professional

Wat is dwangbehandeling?

Dwangbehandeling betekent dat de cliënt tegen zijn wil een behandeling krijgt die in het behandelplan staat. Dit is heel ingrijpend. Een behandelaar moet daarom alles proberen om het te voorkomen. Als dwangbehandeling onvermijdelijk is, vraagt het om uiterste zorgvuldigheid.

Niet automatisch bij een gedwongen opname 

Een gedwongen opname betekent niet automatisch dat de cliënt een gedwongen behandeling krijgt. Dit zijn twee verschillende dingen. Tijdens een gedwongen opname kan de cliënt instemmen met de behandeling. Dan is hij wel gedwongen opgenomen, maar krijgt hij geen dwangbehandeling. 

Wetgeving

Wanneer?

Dwangbehandeling mag alleen:

• in een ziekenhuis dat een Bopz-aanmerking heeft van de minister van VWS;
• als de cliënt gedwongen is opgenomen met een inbewaringstelling (ibs) of een rechterlijke machtiging (rm);
• als de behandeling in het behandelplan staat;
• als de behandeling absoluut noodzakelijk is om de cliënt of anderen te beschermen tegen gevaar of als de cliënt zonder behandeling onaanvaardbaar lang opgenomen moet blijven;
• als er geen minder ingrijpende alternatieven zijn (zie artikelen 38b en 38c (lid 1) van de Wet Bopz).

In het behandelplan

In de wet staat wat de behandelaar in het behandelplan moet schrijven (artikel 38a, lid 1):

• waarom hij verwacht dat uw cliënt door deze (dwang)behandeling zo zal opknappen dat het gevaar weg is of dat de cliënt eerder naar huis kan;
• waarom minder ingrijpende behandelingen niet mogelijk zijn;
• welke alternatieven zijn geprobeerd om dwangbehandeling te voorkomen.

Schriftelijke uitleg

De geneesheer-directeur moet ervoor zorgen dat uw cliënt een (schriftelijke) uitleg krijgt waarop staat waarom hij dwangbehandeling krijgt (Artikel 40a Wet Bopz). Daarop staat ook dat de cliënt een klacht in kan dienen bij de klachtencommissie  (art 41 Wet Bopz) en dat hij contact op kan nemen met de patiëntenvertrouwenspersoon.

Melden bij de Inspectie

De geneesheer-directeur moet de dwangbehandeling melden bij de Inspectie (Artikel 38c, lid 5 en 6). Dit moet hij voor of bij het begin van de behandeling doen en als de dwangbehandeling weer stopt. Hij moet ook aangeven wie verantwoordelijk is voor de beslissing om de cliënt onder dwang te behandelen en wat de reden is voor de dwangbehandeling. Verder moet de geneesheer-directeur aangeven of de cliënt in staat is om een klacht in te dienen bij de klachtencommissie.
Is de cliënt wilsonbekwaam, dan meldt de geneesheer-directeur de behandeling ook aan de wettelijk vertegenwoordiger.

Goede zorg

Dwangbehandeling is heel ingrijpend. Het mag alleen als er echt geen alternatief is. De behandelaar moet dus altijd nagaan of er andere, minder ingrijpende mogelijkheden zijn. Een dwangbehandeling moet effectief zijn en in redelijke verhouding staan met het doel. Het doel is er voor zorgen dat de cliënt zo opknapt dat er geen gevaar meer is en/of dat hij sneller met ontslag kan.
Dwangbehandeling betekent altijd de afweging tussen de beste hulp voor de cliënt en de veiligheid voor alle betrokkenen. Soms is dwang de enige oplossing. Probeer er alles aan te doen om te voorkomen dat de cliënt met dwang wordt behandeld. Dat is een kwestie van goede zorg.