Wat betekent dit voor: cliënt familie professional

professional

Welke rechten hebben cliënten als zij met dwang te maken krijgen?

Een gedwongen opname of behandeling is een beperking van de rechten van cliënt. Het is goed om te weten wat de rechten van cliënten zijn als zij zorg krijgen en welke rechten beperkt kunnen worden.

Beperking van de rechten van een cliënt wil niet zeggen dat al zijn rechten hem worden ontnomen. Ook gedwongen opgenomen en behandelde cliënten houden bepaalde rechten.

De wetten 

Een opname in een psychiatrisch ziekenhuis is een ingrijpende gebeurtenis. In de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO) staan de algemene patiëntenrechten. In de Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen (Wet Bopz) staat welke rechten beperkt mogen worden als een cliënt gedwongen is opgenomen.

Goede zorg

De cliënt mag verwachten dat hij goede zorg krijgt. In de Kwaliteitswet zorginstellingen heet dit 'verantwoorde zorg'. Dat wil zeggen zorg van een goed niveau die past bij de reële behoefte van de cliënt.
Een manier om goede zorg te waarborgen is het maken van een behandelplan. Daarin staat wat er met de cliënt aan de hand is en hoe de behandelaar hem wil behandelen. Het recht op een behandelplan staat in de wet. Dit recht kan niet beperkt worden, ook niet tijdens een gedwongen opname of behandeling.

Recht op informatie

Een cliënt heeft ook recht op informatie. Zijn behandelaar moet hem in begrijpelijke taal uitleggen wat hij met de behandeling wil bereiken, hoe lang de behandeling zal duren en hoe groot de kans is dat de behandeling werkt. Hij laat de cliënt ook weten welk risico de behandeling heeft, bijvoorbeeld of de medicatie bijwerkingen heeft.
Het recht op informatie houden cliënten altijd, ook als zij gedwongen opgenomen zijn of een gedwongen behandeling krijgen.

Recht om de behandeling te weigeren

De cliënt heeft bovengenoemde informatie nodig om te begrijpen wat de behandeling inhoudt. Daarna kan hij namelijk toestemming geven voor de behandeling of de behandeling weigeren. De arts van de cliënt mag hem alleen behandelen als hij toestemming heeft gegeven voor die behandeling.
Bij een dwangbehandeling wordt dit recht hem tijdelijk ontnomen en krijgt de cliënt een behandeling zonder dat hij daar toestemming voor geeft.

Recht op contact 

Cliënten hebben recht op contact met mensen buiten het psychiatrisch ziekenhuis. Zij mogen de afdeling verlaten als zij dat willen. Dit recht kan (tijdelijk) beperkt worden als een cliënt gedwongen is opgenomen.

Beperking van de rechten 

Tijdens een gedwongen opname kan de behandelaar de rechten van de cliënt beperken. De cliënt moet bijvoorbeeld een behandeling volgen waar hij het niet mee eens is. Hij kan in zijn vrijheden worden beperkt; dan mag hij bijvoorbeeld niet de afdeling af of tijdelijk geen bezoek ontvangen.
Zo’n beperking van rechten is heel ingrijpend. De cliënt mag van de behandelaar verwachten dat hij hier heel zorgvuldig mee omgaat. Hulpverleners mogen de rechten van een cliënt alleen beperken als zij daar hele goede redenen voor hebben, bijvoorbeeld om de cliënt of anderen te beschermen tegen gevaar.