Wat betekent dit voor: cliënt familie professional
professional
Omgaan met seksueel ontremd gedrag
Seksueel ontremd gedrag kan erg intimiderend zijn. Het is belangrijk om uw grenzen duidelijk te stellen en het de cliënt respectvol maar beslist te laten weten wanneer hij de grenzen overschrijdt.
Definiëring
Seksueel ontremd gedrag is moeilijk te definiëren. Net als bij elke vorm van agressief gedrag geldt hierbij dat de graadmeter voor dit gedrag niet ligt bij de persoon die ontremd is, maar bij degene die ontremd wordt bejegend. Seksueel ontremd gedrag is soms heel duidelijk, zoals aan borsten zitten of in iemands kruis tasten. Moeilijker wordt het bij voorstadia van deze vormen of bij subtiele vormen van ontremd gedrag. Die kunt u niet zien maar moet u aanvoelen.
Context
Hoe iemand 'Hé Moppie!' opvat, wordt voornamelijk bepaald door de context waarin dit wordt gezegd. Die context is plaats-, tijd- en persoonsafhankelijk. De één beschouwt aankijken, aanspreken en dichterbij komen al als ontremd, terwijl dat voor een ander geen enkele betekenis heeft. Om hier een modus in te vinden moet u eigenlijk kijken naar wat maatschappelijk de norm is. Slaat u een arm om een vreemde heen? Nee, dat doet u alleen bij naasten en intimi. Hangt u wel eens over een vreemde heen, afgezien van situaties in volle metro's, treinen of trams? Nee, en is dit ook niet normaal op de werkplek of in een instelling - behalve als de situatie erom vraagt.
Regie
Seksueel ontremd gedrag moet worden geregisseerd. Het gaat immers om gedrag dat u, uw collega's én de cliënt onder normale omstandigheden als onbetamelijk zouden kunnen betitelen. Als hulpverleners moeten u en uw collega's al vroeg grenzen stellen. Ongewenst gedrag zal groeien als het gevoed wordt of niet wordt beteugeld. In de kiem smoren is de meest veilige strategie. Verder kunt u kijken of er uitlokkende factoren zijn die u weg kunt nemen.
Respect
Probeer seksueel ontremd gedrag zo aan te pakken dat u de samenwerking met de cliënt niet onnodig frustreert. Blijf respect tonen en richt uw aanpak op het gedrag, niet op de persoon. Het voordeel van in de kiem smoren is dat u er niet over hoeft te discussiëren of iemand op bepaalde plaatsen nou wel of niet zijn hand mag leggen. Niemand zit aan u. Punt uit. De duidelijkheid en veiligheid die u daarmee voor uzelf en anderen schept, is misschien erg scherp maar laat niks aan duidelijkheid te wensen over.
Behoefte aan intimiteit
Het kan zijn dat een cliënt behoefte heeft aan intimiteit, warmte en of liefde en dat hij dit niet op een andere adequate manier kan verwoorden of uiten. Als hulpverlener kunt u dit als probleem benoemen en de cliënt helpen om hiermee om te gaan.
Bescherming
Als hulpverlener zult u de cliënt zo veel mogelijk beschermen, maar het is belangrijk dat u ook uzelf goed beschermt. De meeste instellingen hebben hiervoor richtlijnen opgesteld, bijvoorbeeld:
- Probeer te voorkomen dat u alleen met een cliënt in een afgesloten ruimte bent.
- Soms zijn handelingen nodig die vrij intiem zijn, bijvoorbeeld als een cliënt lichamelijke verzorging nodig heeft. Zorg er dan voor dat er altijd een collega of familielid aanwezig is.
- Breng seksueel ontremd gedrag als vast agendapunt in en bespreek het multidisciplinair.
- Bedenk ook dat het ongewenst gedrag niet alleen naar u en uw collega's gericht kan zijn, maar ook naar medecliënten of derden.
