Wat betekent dit voor: cliënt familie professional

familie

In welke situaties kan gedwongen medicatie toegestaan zijn?

Gedwongen medicatie is een ingrijpende vorm van dwang. Daarom gelden er strenge regels rond gedwongen medicatie. Die regels zijn er om uw naaste én de mensen om hem heen te beschermen.

Situaties

In bepaalde situaties is dwangmedicatie mogelijk. Maar alleen als er geen andere, minder ingrijpende oplossing mogelijk is.

Bij acuut gevaar door een psychische ziekte

Hulpverleners mogen uw familielid gedwongen medicatie geven in een noodsituatie als hij acuut gevaarlijk is voor zichzelf of voor anderen. Dit gevaar komt door een psychische ziekte. Het gaat om een nieuwe situatie waarvoor nog niks is geregeld in het behandelplan. Direct ingrijpen is noodzakelijk. Uw naaste wordt bijvoorbeeld psychotisch en bedreigt een medecliënt of een hulpverlener. Of hij dreigt zichzelf te verwonden. Dwangmedicatie om deze reden mag alleen als uw naaste gedwongen is opgenomen met een ibs of een rm; het valt onder de 'middelen en maatregelen'. De behandelaar moet de dwangmedicatie melden aan de eventuele wettelijke vertegenwoordiger en/of de naaste familie. Dit laatste gebeurt uit privacy-overwegingen niet altijd.

Als dwangbehandeling 

Dwangbehandeling betekent dat uw familielid tegen zijn wil een behandeling krijgt die in het behandelplan staat. Dat kan gedwongen medicatie zijn. De behandelaar moet dan in het behandelplan schrijven waarom hij dat nodig vindt. Het mag alleen als er gevaar is voor uw familielid zelf of voor anderen of als uw naaste anders te lang opgenomen zou moeten blijven. Dit gevaar komt door een psychische ziekte. Ook hier geldt dat de dwangmedicatie niet langer mag duren dan nodig en dat het alleen mag als er echt geen minder ingrijpend alternatief is. 

Bij ernstig nadeel voor de eigen gezondheid

Er kan ook gevaar zijn voor de eigen gezondheid van uw naaste zonder dat een psychische ziekte de oorzaak daarvan is. Uw naaste heeft bijvoorbeeld dringend medicijnen nodig, maar hij kan daar zelf niet over beslissen. De behandelaar neemt dan de beslissing.
Deze vorm van dwang mag alleen als uw naaste te ziek is om te beslissen of hij dit wil. Zijn behandelaar verklaart hem dan wilsonbekwaam voor deze beslissing. De behandelaar moet dan iemand anders, zoals de wettelijk vertegenwoordiger van uw naaste of zijn familie, om toestemming vragen. Is er direct gevaar en is er geen tijd om een vertegenwoordiger te vragen? Dan mag de behandelaar uw naaste ook direct medicatie geven. Dit mag alleen als het echt niet anders kan.

Schriftelijke uitleg

Uw naaste krijgt een schriftelijke uitleg waarom hij dwangmedicatie krijgt. De behandelaar informeert ook de geneesheer-directeur en de Inspectie voor Gezondheidszorg. En de wettelijk vertegenwoordiger of naaste familielid van uw naaste. Bij dwangmedicatie vanwege ernstig nadeel voor de gezondheid is geen schriftelijke uitleg verplicht. De behandelaar hoeft de dwangmedicatie dan ook niet te melden bij de geneesheer-directeur en de inspectie.

Goede zorg

Goede zorg wil zeggen dat hulpverleners de juiste beslissingen nemen als er problemen zijn. Daarbij maken zij een afweging tussen de beste hulp voor uw naaste, en de veiligheid voor alle betrokkenen. Gedwongen medicatie is voor iedereen heel ingrijpend. Het moet dan ook een laatste optie zijn, als het echt niet anders kan. Hulpverleners moeten dus altijd kijken of er andere, minder ingrijpende mogelijkheden zijn.

Wat kan uw naaste zelf doen?

Is uw naaste het niet eens met de gedwongen medicatie? Dan kan hij dit bespreken met zijn behandelaar. Uw naaste kan zijn behandelaar vertellen waarom hij deze medicijnen niet wil en welke behandeling hij wél acceptabel vindt. Uw naaste kan ook contact opnemen met de patiëntenvertrouwenspersoon of een klacht indienen bij de klachtencommissie.