Wat betekent dit voor: cliënt familie professional

familie

Wanneer mag een behandelteam separeren/afzonderen?

Hulpverleners mogen uw familielid alleen separeren of afzonderen bij gevaar (noodsituaties) of als dwangbehandeling. Uw familielid kan er ook zelf voor kiezen om naar de isoleer of afzondering te gaan, om tot rust te komen.

Eigen keuze

Het klinkt misschien vreemd, maar uw familielid kan ook uit eigen wil naar de separeer of afzonderingskamer gaan. Sommige instellingen hebben hiervoor speciale ruimtes, minder kaal dan een echte separeer maar wel afgezonderd van andere mensen. Men noemt dit meestal een special care unit. Uw familielid kan hier bijvoorbeeld tot rust komen. Dit gaat in overleg met de behandelaar of de verpleging en is in het behandelplan van uw familielid opgenomen. Uw familielid kan een vrijwillig verblijf in deze ruimte niet afdwingen. De behandelaar van uw familielid of de verpleging beslist of dit goed is voor zijn behandeling. Als uw familielid er weer uit wil, dan moeten de hulpverleners hem er meteen uit laten, tenzij er acuut gevaar is.

Bij acuut gevaar door een psychische ziekte

Hulpverleners mogen uw familielid separeren of afzonderen als hij acuut gevaarlijk is voor zichzelf of voor anderen. Dit gevaar komt door een psychische ziekte, maar het staat nog niet beschreven in het behandelplan van uw familielid. Uw familielid wordt bijvoorbeeld psychotisch en bedreigt een medecliënt of een hulpverlener. Of hij dreigt zichzelf te verwonden.
Deze vorm van dwang mag alleen als uw familielid gedwongen is opgenomen met een ibs of een rm en valt onder de ‘middelen of maatregelen‘.
Separatie of afzondering tegen de wil van uw familielid moet altijd gemeld worden aan de wettelijke vertegenwoordiger van uw familielid en aan zijn naaste familie zoals u. Dit laatste gebeurt uit privacy-overwegingen overigens niet altijd.

Als dwangbehandeling

Dwangbehandeling betekent dat uw familielid tegen zijn wil een behandeling krijgt. Separeren of afzonderen kan zo’n gedwongen behandeling zijn. De behandelaar van uw familielid moet dan in het behandelplan schrijven waarom hij dat nodig vindt. Het mag alleen als er gevaar is voor hemzelf of voor anderen of als hij anders te lang opgenomen zou moeten blijven. Dit gevaar komt door een psychische ziekte. Deze vorm van dwang mag alleen als uw familielid gedwongen is opgenomen met een ibs of een rm.
Separatie als dwangbehandeling is omstreden en moet volgens de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie zo veel mogelijk teruggedrongen worden.

Bij ernstig nadeel voor de gezondheid

Er kan ook gevaar zijn voor de eigen gezondheid van uw familielid. Dit gevaar komt dan niet perse door een psychiatrische ziekte. Deze vorm van dwang mag alleen als uw familielid te ziek is om over zijn gezondheid te beslissen. Zijn behandelaar moet uw familielid dan wilsonbekwaam verklaren. Hij moet dan iemand anders, zoals de wettelijk vertegenwoordiger van uw familielid of zijn familie (u), om toestemming vragen. Is er direct gevaar en is er geen tijd om een vertegenwoordiger te vragen? Dan mag de behandelaar uw familielid ook direct separeren of afzonderen. Dit mag alleen als het echt niet anders kan.

Goede zorg

Goede zorg wil zeggen dat hulpverleners de juiste beslissingen nemen als er problemen zijn. Daarbij maken zij een afweging tussen de beste hulp voor uw familielid, en de veiligheid voor alle betrokkenen. Separeren of afzonderen is voor iedereen heel ingrijpend. Het is dan ook de allerlaatste optie, als het echt niet anders kan. Hulpverleners moeten dus altijd kijken of er andere, minder ingrijpende mogelijkheden zijn.

Schriftelijke uitleg

De behandelaar geeft uw familielid een papier waarop staat waarom hij gesepareerd of afgezonderd wordt. De behandelaar meldt de separatie of afzondering bij de geneesheer-directeur en de Inspectie voor Gezondheidszorg en maakt een aantekening hierover in het dossier van uw familielid.

Wat kunt u doen?

Bent u het niet eens met de separatie of afzondering van uw familielid? U kunt daarover een gesprek aanvragen met de behandelaar. De behandelaar kan de medische situatie van uw familielid echter alleen met u bespreken als uw familielid daar toestemming voor geeft. U kunt ook uw familielid ondersteunen bij zijn gesprekken met de behandelaar, als uw naaste dat tenminste wil. Verder kunt u namens uw familielid een klacht indienen over de separatie of afzondering.