Wat betekent dit voor: cliënt familie professional

familie

Wanneer is er sprake van dwang?

Dwang in de psychiatrie betekent dat een cliënt tegen zijn zin wordt opgenomen, behandeld of in zijn vrijheid wordt beperkt. Dit gebeurt om uw familielid of anderen te beschermen tegen gevaar of omdat uw familielid anders te lang opgenomen zou moeten blijven.

 

Waar gaat het om?

Onder normale omstandigheden krijgt uw familielid alleen een medische behandeling als hij daarvoor toestemming geeft. Samen met zijn behandelaar maakt hij dan afspraken over zijn behandeling. Uw familielid spreekt bijvoorbeeld af dat hij medicatie gebruikt en therapie volgt. Dit wordt in zijn behandelplan gezet.
In uitzonderlijke situaties kan hij een behandeling krijgen waar hij het niet mee eens is. Dan is er sprake van dwang. Dwang mag alleen als het echt niet anders kan, en als uw familielid gedwongen is opgenomen met een ibs of een rm in een psychiatrisch ziekenhuis met een bopz-erkenning.

Noodsituatie

In een noodsituatie is dwang mogelijk. Door de ziekte van uw familielid is er direct gevaar voor hemzelf of voor anderen. De behandelaar mag hem in deze situaties kortdurend separeren of afzonderen, fixeren (vastbinden), of gedwongen medicatie, vocht of eten geven. Dit heet ‘het toepassen van middelen en maatregelen’.

Dwangbehandeling

Dwangbehandeling betekent dat uw familielid tegen zijn wil behandeld wordt. Deze behandeling staat in zijn behandelplan. Hij krijgt bijvoorbeeld medicatie onder dwang. Dit mag alleen als er binnen het ziekenhuis sprake is van gevaar voor hemzelf of anderen. Het mag ook als uw familielid anders te lang opgenomen zou moeten blijven en te lang buiten de maatschappij zou blijven staan. 

Dwang is niet gewenst

Dwang in de zorg is niet gewenst, maar is soms onvermijdelijk. Bij gevaar vereist goed hulpverlenerschap dat de hulpverlener ingrijpt, niets doen is dan geen optie. Hulpverleners worden daarom opgeleid om situaties waarin gevaar kan ontstaan snel te herkennen en zo te handelen dat de situatie zonder dwang tot rust komt. De laatste jaren streven steeds meer instellingen bewust naar het terugdringen van dwang.

Waarom bestaat het dan?

Hulpverleners hebben soms te maken met bedreigende situaties waarin zij snel een beslissing moeten nemen. Zij zijn verantwoordelijk voor de veiligheid van uw familielid, voor de veiligheid van andere cliënten en van de betrokken hulpverleners.
Als dwang op zo’n moment de enige manier is om uw familielid of anderen te beschermen tegen gevaar, kan het toegestaan zijn. Het mag ook als uw familielid anders te lang opgenomen zou moeten blijven, terwijl hij met behandeling wel snel met ontslag zou mogen.

Goede zorg

Het komt ook wel voor dat hulpverleners in een instelling sneller of vaker dwang gebruiken dan eigenlijk nodig zou zijn. Dwang is dan bijvoorbeeld de gebruikelijke manier om problemen op te lossen, hulpverleners zijn niet voldoende getraind om op andere manieren met problemen om te gaan of hebben onvoldoende middelen om problemen zonder dwang op te lossen. Overal in Nederland zijn initiatieven om hulpverleners meer bewust te maken van dwang en de gevolgen daarvan.