Wat betekent dit voor: cliënt familie professional
familie
Mag de instelling mijn familielid fouilleren?
Fouilleren is erg ingrijpend. Een hulpverlener mag uw familielid daarom niet zomaar fouilleren. Fouilleren kan soms toegestaan zijn, bijvoorbeeld om gevaar af te wenden, maar alleen als er geen minder ingrijpende oplossing is.
Waar gaat het om?
Fouilleren wil zeggen dat iemand voelt of uw familielid een voorwerp in of onder zijn kleding heeft. Bijvoorbeeld in zijn broekzakken of onder zijn trui. Dit heet met een juridische term 'onderzoek aan de kleding'. Daarnaast bestaat 'onderzoek aan het lichaam'. Dan controleert de hulpverlener bijvoorbeeld of uw familielid iets in zijn mond, zijn neusholte of in zijn oren bij zich draagt. Bij vrouwen kunnen ze kijken of uw familielid iets in haar bh heeft verstopt.
De hulpverleners zoeken voorwerpen waarmee uw familielid zichzelf of anderen kan verwonden of anders schade kan veroorzaken. Bijvoorbeeld een zakmes, een schaar, een vork, een aansteker of een potlood. Het kan ook gaan om drugs.
In heel uitzonderlijke situaties is een inwendig onderzoek mogelijk. Dit moet altijd door een arts uitgevoerd worden, die bij voorkeur van hetzelfde geslacht moet zijn als uw familielid.
Wat zijn de regels?
Hulpverleners mogen uw familielid alleen fouilleren als uw familielid dit goed vindt. Zonder de toestemming van uw familielid mag het dus niet – tenzij er dringende noodzaak voor is. Er gelden verschillende regels voor vrijwillig en voor gedwongen opgenomen cliënten.
Uw familielid is vrijwillig opgenomen
Hulpverleners mogen uw familielid alleen fouilleren als hij dat goed vindt. Uw familielid kan daarover afspraken maken met zijn behandelaar. Bijvoorbeeld: uw familielid is in behandeling voor zijn drugsverslaving. Uw familielid kan dan met zijn behandelaar afspreken dat de verpleging hem mag fouilleren als ze denken dat hij drugs bij zich heeft. Wil uw familielid dat niet? Dan kan hij met zijn behandelaar bespreken of er andere mogelijkheden zijn dan hem te fouilleren. Uw familielid kan ook weggaan van de afdeling. Dit kan wel betekenen dat uw familielid niet goed behandeld kan worden. De behandelaar kan dan besluiten om de behandeling van uw familielid te stoppen en uw familielid met ontslag te sturen.
Direct gevaarlijke situatie
Op de situatie hierboven geldt wel een uitzondering. Als er een direct gevaarlijke situatie is, mogen hulpverleners ingrijpen. Dit kan alleen als de gezondheid van uw familielid of die van anderen direct ernstige schade dreigt op te lopen. Bijvoorbeeld als uw familielid probeert zichzelf of anderen ernstig te verwonden met een schaar. Hulpverleners mogen die schaar dan afpakken én kijken of uw familielid nog iets bij zich heeft waarmee hij iemand kan verwonden.
Uw familielid is gedwongen opgenomen
Hulpverleners mogen gevaarlijke voorwerpen van uw familielid afnemen als hij gedwongen is opgenomen. Daarvoor mogen ze hem fouilleren. Dit mag ook als uw familielid het er niet mee eens is. Een heel gewoon voorwerp, zoals een vork, kan ook gevaarlijk zijn omdat uw familielid daar iemand mee kan verwonden. De hulpverlener beslist in welke situatie een voorwerp gevaarlijk is.
Reden
Hulpverleners moeten zorgvuldig omgaan met ingrijpende handelingen als fouilleren. Ze moeten, als dat mogelijk is, eerst toestemming vragen aan uw familielid en uitleggen waarom ze hem willen fouilleren. Ze mogen uw familielid bijvoorbeeld niet standaard fouilleren, iedere keer als hij binnenkomt. En er moet een goede reden zijn om te denken dat uw familielid een gevaarlijk voorwerp bij zich hebt. Hij komt bijvoorbeeld onder invloed van drugs terug naar de afdeling en de hulpverlener is bang dat uq familielid daarvan agressief wordt. De hulpverlener heeft dan een goede reden om te kijken of uw familielid nog drugs bij zich draagt.
In bewaring
Nemen hulpverleners een gevaarlijk voorwerp van uw familielid af, dan krijgt uw familielid een papier waarop staat dat zij dat voorwerp voor hem bewaren. Spullen die uw familielid volgens de wet niet in bezit mag hebben (wapens, drugs) zullen ze afgeven aan de politie.
Door man of vrouw
In de wet staat niet dat uw familielid alleen gefouilleerd mag worden door iemand van hetzelfde geslacht als uw familielid. Als vrouw mag uw familielid dus door een man onderzocht worden. Heeft uw familielid moeite met fouillering of onderzoek door een man of vrouw? Dan kan hij dit vertellen aan de hulpverleners. Hij moet daarbij zo goed mogelijk uitleggen waaróm hij dat niet wil. Uw familielid mag verwachten dat de hulpverleners dat heel serieus nemen. Als ze niet aan de wens van uw familielid kunnen voldoen, moeten ze uitleggen waarom het niet anders kan.
