Wanen, hallucinaties en stemmen horen

Adviezen voor familieleden en andere directbetrokkenen van mensen die psychoses hebben.

Eigen werkelijkheid

Tijdens een psychose ervaart uw familielid de werkelijkheid anders dan u. Wanen, hallucinaties en stemmen beïnvloeden iemands leven sterk. Vooral negatieve beelden en stemmen kunnen veel angst veroorzaken. Stemmen kunnen afleiden tijdens een gesprek. Het is ook mogelijk dat uw naaste trager gaat denken, dingen niet zo goed opneemt en de lijn van het gesprek niet goed kan volgen.

Serieus nemen

U hoort geen stemmen, maar voor uw familielid zijn ze er echt. Het heeft geen zin om hem te vertellen dat de stemmen er niet zijn. De kans is erg groot dat uw naaste zich niet begrepen voelt en het contact uit de weg gaat. Probeer daarom te accepteren dat de werkelijkheid voor uw familielid anders is dan voor u. Om het contact te behouden is het belangrijk dat u hem in zijn waarde laat en naar hem luistert - maar zonder de wanen en stemmen te bevestigen.

Luisteren

Luister naar wat uw familielid vertelt over zijn ervaringen. Het kan hem helpen als hij zijn verhaal kwijt kan en daarmee zijn angst onder woorden brengt. Luister daarom open en begripvol, zonder iets te ontkennen of te bevestigen. Het is zíjn beleving, en die maakt veel indruk op hem. U kunt rustig tegen hem zeggen dat u zijn verhaal niet goed kunt volgen, zonder het te ontkennen.

Adviezen

1. Vraag uw familielid wat hij denkt en voelt
Als uw familielid erg in zichzelf gekeerd is, ligt het voor de hand om zelf in te vullen wat hij denkt en voelt. Toch is het juist dan belangrijk te vragen wat hij zélf ervaart. Het kan helpen om zijn mening te herhalen in uw eigen woorden en te vragen of u het goed hebt begrepen.

2. Blijf bij de kern van de zaak
Mensen met een psychose kunnen in de war zijn of moeite hebben om zich te concentreren. Het is daarom belangrijk uw boodschap zo duidelijk en kort mogelijk over te brengen.

3. Vertel uw gevoelens eerlijk en direct
Door een psychose kan het moeite kosten om de gevoelens van anderen goed te plaatsen. Uw familielid kan dus de verkeerde conclusies trekken uit dingen die hij hoort en ziet. Het is belangrijk dat u zo duidelijk en eerlijk mogelijk aangeeft wat u denkt en voelt.

4. Vermijd overbezorgdheid en betutteling
Bezorgdheid ligt voor de hand, maar probeer overbezorgdheid en betutteling te vermijden. Dat zou u zelf ook niet op prijs stellen. Gun uw familielid zijn eigen leven, zonder hem van minuut tot minuut in de gaten te willen houden. Wees wel alert als sprake is van gevaar.

5. Ontzie uw familielid niet te veel
Een psychose heeft veel invloed, maar niet op alles. Het is vaak mogelijk om over alledaagse zaken gewoon afspraken te maken. Zo voorkomt u dat u zijn leven helemaal gaat regelen.

6. Blijf positief
Tijdens een psychose kan uw familielid zich erg onzeker voelen. Het kan hem helpen als u de dingen die goed gaan blijft zien en benoemt. Verwacht niet te veel, maar moedig eigen initiatieven wel aan.

7. Help mee de draad weer op te pakken
Het valt niet mee om na een psychose het gewone leven weer op te pakken. Een regelmatige dagstructuur en een rustige omgeving (niet te veel prikkels) zijn dan belangrijk. Probeer daar rekening mee te houden.
U kunt samen met uw familielid zoeken naar activiteiten die goed voor hem zijn en waar hij mee aan de slag wil. Pas wel op voor betutteling, dat kan het contact bemoeilijken. Het is misschien nog wel het lastigst om uw eigen verwachtingen realistisch te houden. Ben tevreden met kleine stapjes vooruit en trek het uzelf niet aan als die uitblijven.

8. Let op uzelf
Goed omgaan met de andere werkelijkheid van uw familielid kost veel energie. Het is heel belangrijk om ook goed voor uzelf te zorgen. Praat over uw zorgen en inspanningen, bijvoorbeeld met andere directbetrokkenen of met lotgenoten. Er zijn verschillende belangenorganisaties voor directbetrokkenen waar u terecht kunt voor lotgenotencontact.

Bron

Ypsilon, Vereniging van familieleden en betrokkenen van mensen met schizofrenie of een psychose

Niet gevonden wat u zocht? Ga naar het contactformulier of bel 0900-1121314 (10 eurocent per minuut), en we helpen u graag verder. We zijn maandag t/m vrijdag van 10.00 tot 16.00 uur bereikbaar.

Document acties

Deel op twitter

Deel op facebook

Deel op linkedin

Laatste wijziging: 22-01-2010