Wat betekent dit voor: cliënt familie professional
familie
Lees voor..Wanneer is er sprake van agressie?
Agressie heeft te maken met gedrag, gevoelens en de situatie waarin iets gebeurt. Schoppen, slaan en schelden lijkt al snel agressief, maar dat is niet altijd zo. Iemand bedoelt een vriendschappelijke por misschien niet agressief. Maar die por kan wel bedreigend overkomen.
Wanneer is er sprake van agressie?
Wat de een als agressief ervaart, zal de ander wel mee vinden vallen. Agressie heeft dus zowel te maken met de bedoeling van degene die het gedrag vertoont, als met de manier waarop de ander het gedrag ervaart.
Vormen
Duidelijke vormen van agressie zijn schoppen, slaan, pesten, bedreigen en lastigvallen met de bedoeling om de ander pijn te doen, fysiek of mentaal. Ook zelfverwonding is een vorm van agressie.
Oorzaken
Een psychische ziekte kan een oorzaak zijn van agressie. De relatie tussen ziekte en agressie is echter niet één op één. Het is bijvoorbeeld niet zo dat een psychose altijd leidt tot agressief gedrag. Belangrijk is wat de persoon tijdens de psychose precies meemaakt. Verder reageert de ene persoon nu eenmaal sneller agressief dan de andere, los van het ziektebeeld.
Agressie in een instelling
Een opname in een instelling geeft vaak veel stress uit de omgeving en vaak loopt de communicatie niet optimaal. Dit kan frustrerend zijn, en misschien wordt uw familielid daar geïrriteerd of zelfs agressief van. Het hele proces van de opname kan ook leiden tot agressie. Uw familielid kan erg angstig worden als hij niet weet wat hem staat te wachten, wie hij kan vertrouwen en hoe lang een opname gaat duren. En dit soort angsten kunnen weer leiden tot agressie, vaak uit onmacht.
Goede informatie en begripvol contact met de verpleging zijn daarom cruciaal, zeker in de eerste weken van de opname.
De omgeving
Tijdens een gedwongen opgenomen heeft uw naaste waarschijnlijk weinig rust en privacy. Hij kan zijn leven niet leiden zoals hij zelf wil, maar moet rekening houden met huisregels en hij mag het terrein of zelfs de afdeling niet af. Drukte op de afdeling kan leiden tot overprikkeling, wat agressie in de hand werkt. Hetzelfde geldt voor te veel of te zware therapie of dagbesteding.
Maar ook verveling en te weinig prikkeling kan agressief gedrag stimuleren.
Vicieuze cirkel
Heel bepalend is hoe de verpleegkundigen reageren op een eerste agressie-aanval van een cliënt. Dwangmaatregelen, zoals separatie, fixatie of vrijheidsbeperkingen, wekken vaak meer agressie op. Als uw familielid al een verkeerd beeld had van de instelling, zullen dwangmaatregelen dat beeld meestal bevestigen en zelfs versterken. Dwangmiddelen moeten daarom altijd zo veel mogelijk voorkomen worden.
Weerstand en onveiligheid
Agressief gedrag roept weerstand en een onveilig gevoel op. Dat geldt voor beide kanten: verpleegkundigen kunnen weerstand voelen tegen het gedrag van uw naaste, en hij tegen de houding van de verpleegkundige. Het is goed om u hiervan bewust te zijn: er is bijna altijd sprake van interactie. Het is misschien niet altijd goed te verklaren waarom iemand agressief wordt. Wel is duidelijk dat de manier waarop mensen in de omgeving op agressie reageren, vaak erg veel invloed heeft op het verdere verloop.
De-escaleren
Het is belangrijk dat hulpverleners goed zijn opgeleid om agressie zo veel mogelijk te voorkomen, en als het ontstaat zo snel mogelijk te de-escaleren. Dat vraagt om training van technieken en inzicht, maar ook om regelmatige feedback op de eigen houding en het eigen gedrag.
Deze tekst is een bewerking van: Nijman, H., à Campo, J. Merckelbach, H. Allertz, W. Ravelli, D. (2001). Determinanten, meting en preventie van agressie in intramurale psychiatrische instellingen. Jaarboek voor psychiatrie en psychotherapie 2001-2002. Houten/Diegem: Bohn Stafleu Van Loghum.
Deel op twitter
Deel op facebook
Deel op linkedin
