Wat betekent dit voor: familie professional
professional
Agressie bij thuiswonende dementerenden
Dementie kan allerlei gedragsveranderingen met zich meebrengen. Agressie komt daarbij vaak voor. Ook mensen van wie u het helemaal niet zou verwachten, kunnen onredelijk en agressief worden. Voor mensen in de omgeving is het erg moeilijk om hier goed mee te leren omgaan.
Waarom
Het is voor de familie moeilijk te accepteren dat een geliefde persoon langzaam maar zeker verandert. Het kan helpen als u uitlegt waarom dit gebeurt.
De dementerende voelt zich vaak erg machteloos en angstig. Dingen die altijd vanzelfsprekend waren, lukken niet meer. De wereld is niet meer vertrouwd, hij raakt de grip op zijn eigen leven kwijt. Het is niet vreemd dat hij hier erg boos van wordt. Agressie is een manier om te verwerken wat er allemaal gebeurt.
De patiënt kan ook pijn hebben, maar niet snappen wat er aan de hand is. Ook dit kan agressie oproepen.
Niet persoonlijk
Het is belangrijk om altijd goed te beseffen dat de agressie niet persoonlijk is, ook al brengt de patiënt het misschien wel zo. De agressie is een gevolg van de ziekte.
Adviezen
Hieronder staan enkele adviezen om agressief gedrag te voorkomen en om zo goed mogelijk te reageren als iemand toch agressief wordt. U kunt deze adviezen opvolgen en ze bespreken met de familie van uw cliënt. In de praktijk blijken deze adviezen vaak te helpen, maar het is niet altijd gemakkelijk om ze vol te houden. Het vraagt veel geduld en soms ook creativiteit. Let erop of de directbetrokkenen goed voor zichzelf blijven zorgen, bijvoorbeeld door regelmatig wat tijd voor zichzelf te regelen en door te blijven genieten van de dingen die wel goed gaan. U kunt eventueel mantelzorgondersteuning proberen te regelen.
Contact met lotgenoten is voor veel mensen ook een grote steun. De belangenorganisatie Alzheimer Nederland biedt hier mogelijkheden voor.
Regelmaat en rust
- Een vaste dagindeling geeft houvast en kan verwarring en boosheid voorkomen.
- Adviseer om geen dingen in huis te veranderen, tenzij het nodig is om de omgeving veiliger te maken. Voor de dementerende is de wereld al verwarrend genoeg, probeer hem in zijn eigen omgeving zo veel mogelijk houvast te bieden.
Communicatie
- Stel geen vragen die de dementerende niet kan beantwoorden.
- Probeer eens om serieus in te gaan op de frustratie en boosheid die de dementerende ervaart. Toon begrip en laat weten dat u snapt dat hij het erg moeilijk heeft.
- Sommige mensen roepen agressie op bij de dementerende. Door vermoeidheid of machteloosheid wordt hun toon bijvoorbeeld gebiedend, of vraagt men iets wat de dementerende niet kan. Dat is voor iedereen heel begrijpelijk, maar niet voor de dementerende. En door zijn ziekte weet hij op veel momenten niet meer hoe hij zich ‘normaal’ gedraagt. Probeer op uw eigen houding te letten, en geef eventueel feedback aan andere mensen in de omgeving van de dementerende.
Kalmeren
- Stel de dementerende gerust wanneer hij bang is.
- Blijf zelf rustig wanneer de dementerende agressief is. Maak geen onverwachte bewegingen, doe alles langzaam en praat kalm. Als het enigszins kan is het goed om de ruimte te geven aan de agressie. Probeer een manier te vinden waarop hij de agressie veilig kan uiten. Tegenhouden maakt de problemen vaak alleen maar groter. Als de dementerende zijn agressie richt op andere mensen of op dieren, is ingrijpen natuurlijk wel nodig.
- Houdt uzelf steeds onder controle als u bij de dementerende bent. Als u zelf ook boos wordt, versterkt u de agressie bij de ander. Het is wel goed om een uitweg te vinden voor uw eigen verdriet, machteloosheid en boosheid, maar doe dat in een aparte omgeving, als de dementerende niet in de buurt is.
Afleiding
- Afleiding kan helpen om de spanning weg te nemen. Bijvoorbeeld even samen buiten gaan wandelen, een kop koffie gaan drinken of een spelletje gaan doen.
- Huisdieren werken vaak kalmerend op dementerenden. Bedenk wel dat de dementerende zelf niet verantwoordelijk kan zijn voor de verzorging van een huisdier. Het is ook niet altijd verantwoord om hem alleen te laten met een dier. In sommige gemeenten zijn projecten waarbij vrijwilligers met dieren op bezoek komen bij cliënten. Meer informatie vindt u op www.zorgdier.nl.
Let op andere oorzaken voor de agressie
Agressie kan ook veroorzaakt worden door pijn of een ziekte. Iemand die erg in de war is, snapt niet meer wat pijn is en kan er erg boos om worden. Het is goed om dit regelmatig met de arts te bespreken en goed te letten op signalen bij de dementerende. De huisarts of een verpleegkundige van de thuiszorg kan u helpen om deze signalen te leren herkennen.
