Wat betekent dit voor: cliënt familie professional

professional

In welke situaties kan gedwongen fixatie toegestaan zijn?

Fixeren onder dwang is heel ingrijpend. U zult het daarom altijd proberen te voorkomen. In uitzonderlijke situaties is het toegestaan, en alleen als er echt geen andere oplossing is.

Alleen in uitzonderlijke situaties

Gedwongen fixatie mag alleen als er geen minder ingrijpende alternatieven zijn. Als het echt niet anders kan, dan is gedwongen fixatie in een aantal situaties toegestaan. De overheid heeft met zorgverleners afgesproken dat fixatie in bed (met een zweedse band) in 2011 niet meer voorkomt. 

Bij acuut gevaar door een 'stoornis van de geestesvermogens'

U mag een cliënt in een noodsituatie fixeren als hij acuut gevaarlijk is voor zichzelf of voor anderen. Dit gevaar komt door een 'stoornis van de geestesvermogens', zoals dementie. De situatie is nieuw en staat nog niet in het zorgleefplan vermeld. Uw cliënt wordt bijvoorbeeld heel boos of angstig en bedreigt een medecliënt of een hulpverlener. Of hij dreigt zichzelf te verwonden. Fixatie in zo'n noodsituatie valt onder middelen en maatregelen en mag alleen als een cliënt gedwongen is opgenomen via artikel 60 of met een inbewaringstelling (ibs) of een rechterlijke machtiging (rm). Het gaat om dwang op grond van de wet Bopz. 
Fixeert zijn behandelaar hem tegen zijn wil, dan moet de behandelaar dat melden aan de vertegenwoordiger en aan de naaste van de cliënt. Dit laatste gebeurt uit privacy-overwegingen niet altijd.

Als dwangbehandeling

Dwangbehandeling betekent dat uw cliënt tegen zijn wil een behandeling of zorg krijgt. Fixatie kan een vorm van gedwongen zorg zijn. De behandelaar van uw cliënt moet dan in het zorgleefplan schrijven waarom hij dit nodig vindt. Het mag alleen als er gevaar is voor de cliënt zelf, voor anderen óf als hij anders te lang opgenomen zou moeten blijven. Dit laatste is uitzonderlijk bij mensen met dementie, maar het komt soms wel voor dat iemand na een (dwang)behandeling weer naar huis kan. Een dwangbehandeling is alleen mogelijk als een cliënt gedwongen is opgenomen via artikel 60, of met een inbewaringstelling (ibs) of een rechterlijke machtiging (rm). Het gaat om dwang op grond van de wet Bopz.

Bij ernstig nadeel voor de gezondheid

Er kan ook gevaar zijn voor de eigen gezondheid van een cliënt. Dit hoeft niets met een stoornis van de geestesvermogens te maken te hebben. Uw cliënt heeft bijvoorbeeld een infuus en omdat hij in de war is, trekt hij het infuus eruit. U maakt zijn handen vast, zodat hij niet aan zijn infuus kan komen. De behandelaar beslist of dit noodzakelijk is. Alleen als uw cliënt te ziek is om over zijn eigen gezondheid te beslissen mag deze vorm van dwang. De behandelaar van uw cliënt moet hem dan wilsonbekwaam verklaren. De behandelaar moet iemand anders, zoals de vertegenwoordiger of familie van uw cliënt, om toestemming vragen voor de fixatie. Is er direct gevaar en is er geen tijd om een vertegenwoordiger te vragen? Dan mag de behandelaar de cliënt ook direct fixeren. Dit mag alleen als het echt niet anders kan. Het gaat hierbij om dwang op grond van de WGBO.

Melding

Wordt uw cliënt tegen zijn zin of tegen de zin van de vertegenwoordiger gefixeerd? Dan moet de behandelaar de fixatie melden bij de Bopz-arts en de Inspectie voor Gezondheidszorg. Dit is niet nodig als een ernstig nadeel is voor de gezondheid de reden is voor de fixatie. 

Goede zorg

Goede zorg wil zeggen dat u als hulpverlener de juiste beslissingen neemt als er problemen zijn. Daarbij maakt u een afweging tussen de beste hulp voor uw cliënt, en de veiligheid voor alle betrokkenen. Gedwongen fixatie is heel ingrijpend. Het moet dan ook een laatste optie zijn, als het echt niet anders kan. U moet dus altijd kijken of er andere, minder ingrijpende mogelijkheden zijn.

Oneens

Zijn familieleden het niet eens met de gedwongen fixatie? Wijs hen dan op de mogelijkheden die zij hebben. Zij kunnen contact opnemen met de klachtencommissie. Ook kunnen zij namens hun familielid een klacht indienen.