Wat betekent dit voor: cliënt familie professional
familie
Wat is fixeren?
Fixatie wil zeggen dat iemand in zijn bewegingsmogelijkheden wordt beperkt. Dat kan gebeuren met fixatiemateriaal, zoals onrustbanden, maar ook iemand vasthouden (en daardoor tegenhouden om iets te doen) valt eronder.
Zweedse band
Het bekendste voorbeeld van fixatie is de zogenaamde Zweedse band waarmee iemand op de stoel of in zijn bed vastgebonden wordt. Die is ook het beruchtst. Door complicaties bij het gebruik zijn al meerdere mensen overleden. Veel zorgverleners en beleidsmakers pleiten er daarom voor de Zweedse band volledig te verbieden. De overheid heeft met hulpverleners afgesproken dat fixatie in bed met de Zweedse band vanaf 2011 niet meer voorkomt (congres Zorg voor Vrijheid 2008).
Andere vormen
Andere veelgebruikte vormen zijn polsbandjes, enkelbanden, verpleegdeken/-laken, stoelplank en bedhekken.
Opsluiten is geen fixatie
Opsluiten in een ruimte (bijvoorbeeld een kamer, huis of tuin) is ook een vorm van vrijheidsbeperking, maar er is een belangrijk verschil met fixatie. Bij fixatie wordt het lichaam van uw familielid vastgebonden of vastgehouden, wat nog een stap verder gaat dan opsluiten. Fixatie is dus een bijzonder ingrijpende ingreep.
Risico
Bij fixatie bestaat altijd het gevaar van afknelling of verstikking. Daarom moeten hulpverleners fixatiematerialen zo min mogelijk gebruiken. Als fixatie onvermijdelijk is, moet men er erg zorgvuldig mee omgaan. Fixatie schendt bovendien een van de fundamentele mensenrechten: de persoonlijke bewegingsvrijheid.
Wanneer
Verzorgers mogen uw familielid niet onder dwang fixeren, tenzij er een acuut gevaar is of als fixatie als dwangbehandeling is opgenomen in het zorgleefplan. Het gevaar moet komen door een 'stoornis van de geestesvermogens' (bijvoorbeeld de dementie).
Goede zorg
Gedwongen fixatie is een zeer ingrijpend dwangmiddel. De behandelaar van uw naaste moet de situatie van uw naaste daarom voortdurend blijven beoordelen en ernaar streven om uw naaste niet, of zo kort mogelijk te fixeren. Goede zorg wil zeggen dat de zorgverleners altijd nagaan of er andere, minder ingrijpende oplossingen zijn.
Wie beslist er over fixatie?
De behandelaar van uw naaste of een andere arts beslist of uw naaste gefixeerd wordt. Fixatie is alleen in uitzonderlijke situaties toegestaan, en dan alleen als laatste oplossing.
Als de behandelaar bepaalt dat fixatie echt de enige oplossing is, zullen de verzorgenden uw naaste fixeren. Ze mogen uw naaste dwingen (vastpakken) als hij niet meewerkt.
Melding
Verzet uw familielid of zijn vertegenwoordiger zich tegen de fixatie? Dan moet de behandelaar de fixatie melden bij de geneesheer-directeur, inspectie en eventueel de directbetrokkenen van uw familielid.
