wilsonbekwaam

Iemand is wilsonbekwaam als hij:

• informatie niet kan begrijpen en afwegen;
• niet begrijpt wat de gevolgen van zijn besluit zijn;
• en/of geen besluit kan nemen.
  

Wilsonbekwaamheid kan kort duren of voor altijd zijn. Iemand kan bijvoorbeeld geen beslissing nemen omdat hij tijdelijk buiten bewustzijn is. Maar iemand kan ook voor de rest van zijn leven wilsonbekwaam zijn, bijvoorbeeld bij ernstige dementie.

Wilsonbekwaamheid kan ook alleen voor sommige (ingewikkelde) zaken gelden, en voor andere dingen niet. Iemand kan bijvoorbeeld niet meer beslissen of hij een bepaalde operatie moet ondergaan of niet. Terwijl hij nog wel duidelijk kan aangeven dat hij geen vis wil eten.

Wilsonbekwaamheid hangt af van de situatie en welke beslissing er moet worden genomen. Het gaat dus altijd om wilsonbekwaamheid bij een bepaalde beslissing.
Wilsonbekwaamheid moet altijd per situatie worden bepaald. Het gaat er altijd om of de persoon díe ene beslissing verantwoord voor zichzelf kan nemen? Pas als dat niet zo is, moeten anderen (mee)besluiten.

De beoordeling van iemands wils(on)bekwaamheid gebeurt altijd door een deskundige, zoals een arts. Hiervoor gebruikt hij een aantal uitgangspunten. Vaste regels zijn niet te geven. Een uitgangspunt is dat iemand wilsbekwaam is totdat bewezen is dat het niet zo is. Dit gebeurt bij elke beslissing opnieuw. Een ander belangrijk uitgangspunt is de vraag of de cliënt de gevolgen van zijn beslissing begrijpt.

Als iemand wilsonbekwaam wordt verklaard, kan er een vertegenwoordiger komen. Maar ook dan kan en mag de wilsonbekwame cliënt over bepaalde zaken nog steeds zelf beslissen. Een erg dement persoon kan misschien niet goed beslissen of hij een bepaalde behandeling wenst. Maar hij kan wel beslissen of hij wel of niet van tomatensoep houdt.